Najważniejsze zwroty po khmersku to: dzień dobry – chum reap suor, dziękuję – aw kun, tak – baat (mówi mężczyzna) lub jaa (kobieta), nie – ot teh, ile to kosztuje? – nih tlai ponmaan? Niżej znajdziesz je z pismem khmerskim, razem z pytaniem o drogę i liczbami.
Transkrypcja łacińska w tabelach jest uproszczona i oddaje wymowę tylko w przybliżeniu, dlatego w innych przewodnikach te same słowa bywają zapisane inaczej. Kolumna z pismem khmerskim pozwala pokazać zwrot rozmówcy na ekranie telefonu, gdy wymowa zawiedzie. Więcej o samym języku i alfabecie w artykule Język khmerski – alfabet, wymowa i ilu ludzi nim mówi.
Powitanie i grzeczność
Zwroty grzecznościowe to podstawa rozmówek: wystarczą do przywitania, podziękowania i przeproszenia w każdej sytuacji.
| Po polsku | Wymowa | Pismo khmerskie |
|---|---|---|
| Dzień dobry (formalnie) | chum reap suor | ជម្រាបសួរ |
| Cześć (nieformalnie) | suo s’dei | សួស្តី |
| Jak się masz? | (niak) sok sabaay teh? | (អ្នក)សុខសប្បាយទេ? |
| Dobrze, dziękuję | sok sabaay, aw kun | សុខសប្បាយ អរគុណ |
| Do widzenia | chum reap lea | ជម្រាបលា |
| Tak (mówi mężczyzna) | baat | បាទ |
| Tak (mówi kobieta) | jaa | ចាស |
| Nie | ot teh | អត់ទេ |
| Proszę | soum | សូម |
| Dziękuję | aw kun | អរគុណ |
| Przepraszam | soum toh | សូមទោស |
| Nie rozumiem | k’nhom min yul teh | ខ្ញុំមិនយល់ទេ |
| Czy mówi pan/pani po angielsku? | cheh niyeay phiasaa angkleh teh? | ចេះនិយាយភាសាអង់គ្លេសទេ? |
Sok sabaay znaczy dosłownie „zdrowy i szczęśliwy”; tym samym słowem pyta się „jak się masz?” i odpowiada „dobrze”. Baat i jaa działają nie tylko jako „tak”, ale też jako uprzejme „dobrze” albo „rozumiem”. Mężczyźni mówią baat, kobiety jaa. Przywitanie najlepiej połączyć z tradycyjnym gestem złożonych dłoni (sampeah).
Pytanie o drogę
Pytanie o drogę buduje się, dodając do nazwy miejsca zwrot nov ae na? („gdzie jest?”), np. psaa nov ae na? – „gdzie jest targ?”.
| Po polsku | Wymowa | Pismo khmerskie |
|---|---|---|
| Gdzie jest…? | … nov ae na? | … នៅឯណា? |
| Gdzie jest toaleta? | bangkun nov ae na? | បង្គន់នៅឯណា? |
| Bank | thoneakia | ធនាគារ |
| Targ | psaa | ផ្សារ |
| Poczta | praisani | ប្រៃសណីយ៍ |
| Lotnisko | vial yun hoh | វាលយន្តហោះ |
| Prosto | tov trong | ទៅត្រង់ |
| W lewo | bot chveng | បត់ឆ្វេង |
| W prawo | bot sdam | បត់ស្តាំ |
| Proszę się tu zatrzymać | chhup tii nih | ឈប់ទីនេះ |
Przy pytaniu o drogę pokaż jednocześnie nazwę miejsca w telefonie albo na wizytówce hotelu: kierowca tuk-tuka szybciej rozpozna adres zapisany pismem khmerskim niż wymówiony po polsku.
Zakupy i ceny
Zwroty o cenie przydają się na targu i przed kursem tuk-tukiem, bo cenę ustala się przed usługą.
| Po polsku | Wymowa | Pismo khmerskie |
|---|---|---|
| Ile to kosztuje? | nih tlai ponmaan? | នេះថ្លៃប៉ុន្មាន? |
| Za drogo | tlai nah | ថ្លៃណាស់ |
| Czy może być taniej? | choh tlai baan teh? | ចុះថ្លៃបានទេ? |
Ceny podaje się w dolarach albo w rielach, więc przed targowaniem warto przeczytać artykuł Waluta Kambodży.
W hotelu i w restauracji
Zwroty hotelowe i restauracyjne pozwalają zapytać o pokój, zamówić wodę i poprosić o rachunek.
| Po polsku | Wymowa | Pismo khmerskie |
|---|---|---|
| Czy macie wolny pokój? | mien bantup tumnei teh? | មានបន្ទប់ទំនេរទេ? |
| Chcę… | k’nhom chong baan… | ខ្ញុំចង់បាន… |
| Woda | tuk | ទឹក |
| Woda butelkowana | tuk sot | ទឹកសុទ្ធ |
| Jadłodajnia (dosł. „sklep z ryżem”) | haang bai | ហាងបាយ |
| Proszę o rachunek | soum kit luy | សូមគិតលុយ |
| Bez ostrych przypraw | kom dak hel | កុំដាក់ហឹរ |
Haang bai to prosta jadłodajnia z ryżem i daniami dnia. Formalne słowo „restauracja” to phochaniyathan (ភោជនីយដ្ឋាន), spotykane na szyldach.
Gdy potrzebujesz pomocy
Zwroty alarmowe warto zapisać w notatkach offline, bo w stresie łatwo zapomnieć nawet najprostsze słowa.
| Po polsku | Wymowa | Pismo khmerskie |
|---|---|---|
| Pomocy! | chuoy phong! | ជួយផង! |
| Jestem chory / chora | k’nhom chheu | ខ្ញុំឈឺ |
| Lekarz | kruu paet | គ្រូពេទ្យ |
| Szpital | montii paet | មន្ទីរពេទ្យ |
| Policja | polih | ប៉ូលិស |
Numery alarmowe (policja 117, pogotowie 119) i kontakt do ambasady znajdziesz w poradniku turysty, a zasady reagowania na kradzież w artykule Bezpieczeństwo w Kambodży.
Liczby po khmersku
Liczby od 6 do 9 tworzy się jak „pięć i jeden”, „pięć i dwa” itd., więc wystarczy zapamiętać pierwsze pięć.
| Liczba | Wymowa | Pismo khmerskie | Liczba | Wymowa | Pismo khmerskie |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 (១) | muoy | មួយ | 10 (១០) | dop | ដប់ |
| 2 (២) | pii | ពីរ | 20 (២០) | m’phei | ម្ភៃ |
| 3 (៣) | bei | បី | 30 (៣០) | samsep | សាមសិប |
| 4 (៤) | buon | បួន | 40 (៤០) | saesep | សែសិប |
| 5 (៥) | pram | ប្រាំ | 100 (១០០) | muoy roy | មួយរយ |
| 6 (៦) | pram muoy | ប្រាំមួយ | 1000 (១០០០) | muoy poan | មួយពាន់ |
| 7 (៧) | pram pii | ប្រាំពីរ | 10 000 | muoy meun | មួយម៉ឺន |
| 8 (៨) | pram bei | ប្រាំបី | 1 000 000 | muoy lean | មួយលាន |
| 9 (៩) | pram buon | ប្រាំបួន |
Liczby przydają się przy zakupach, kursach tuk-tukiem i wymianie pieniędzy. Ceny w rielach często podaje się w tysiącach, np. muoy poan riel to 1000 rieli.
Jak mówić uprzejmie?
Uprzejmość w khmerskim zależy nie tylko od słów, ale też od tonu: lepiej powiedzieć mniej, ciszej i spokojniej niż zbyt pewnie. Turysta powinien używać prostych, neutralnych form i nie sięgać po słownictwo honoryfikatywne, jeśli go dobrze nie zna. Dlaczego inaczej mówi się do rówieśnika, a inaczej do osoby starszej czy mnicha, wyjaśnia artykuł Style wypowiedzi w języku khmerskim.
Najczęstsze pytania
Jak powiedzieć „dziękuję” po khmersku?
Aw kun (អរគុណ). Mocniejsze „dziękuję bardzo” to aw kun chraen (អរគុណច្រើន).
Jak zapytać o cenę po khmersku?
Nih tlai ponmaan? (នេះថ្លៃប៉ុន្មាន?) znaczy „ile to kosztuje?”. Gdy cena wydaje się za wysoka, możesz zapytać choh tlai baan teh? – „czy może być taniej?”.
Czy w Kambodży da się dogadać po angielsku?
W miastach i miejscach turystycznych zwykle tak, ale na targu, w tuk-tuku czy w małym sklepie angielski bywa bardzo ograniczony, więc kilka khmerskich zwrotów naprawdę pomaga.
Pierwszą wersję tego artykułu napisał w 2010 r. Dariusz Kozicki; obecną opracowała Redakcja ABC Kambodża.
Zdjęcie główne: The original uploader was Dara at English Wikipedia., domena publiczna, Wikimedia Commons
Źródła
- Khmer phrasebook – Wikivoyage (powitania, „jak się masz?”, „tak/nie”, „dziękuję”, „przepraszam”, „nie rozumiem”, toaleta, kierunki, liczby)
- SEAlang Library Khmer Dictionary – słownik khmersko-angielski; hasła សុខសប្បាយ (sok sapbaay, „zdrowy i szczęśliwy”, w pozdrowieniu „jak się masz?”), ប៉ុន្មាន (ponmaan, „ile?”), dostęp 2.10.2026
- Wiktionary, hasła អរគុណ („dziękuję”), ជម្រាបសួរ („dzień dobry”), ថ្លៃ („cena”), សូមទោស („przepraszam”), dostęp 2.10.2026
- The Unicode Standard, rozdział 16: Khmer – Unicode Consortium (pismo khmerskie i cyfry).
