Newsy
Archiwum wiadomości z Kambodży z lat 2009–2013: polityka, turystyka, kultura, przyroda i życie codzienne Khmerów, opisane tak, jak wyglądały w tamtym czasie.
Artykuły: Newsy
Znaleziono 63 artykuły
Angkor: największe miasto epoki przedindustrialnej
Angkor zajmował ok. 1000 km² i był największym miastem świata przed epoką przemysłową. Co wykazały badania z 2007 r., lidar z 2012 r. i ilu miał mieszkańców.
Świątynie Kambodży poza Angkor Wat – co zobaczyć
Baphuon, Ta Prohm, Ek Phnom, Koh Ker, Beng Mealea i Preah Vihear: świątynie poza głównym szlakiem, bilety do Koh Ker i Beng Mealea i dostęp w 2026 r.
Jackfruit w Kambodży: jak smakuje chlebowiec?
Jackfruit (chlebowiec różnolistny, khm. khnor) ma słodki miąższ o smaku banana z nutą ananasa. Jak go jeść w Kambodży, kiedy dojrzewa i jakie były ceny skupu.
Legenda khmerskiego Nowego Roku – Kabil Maha Brahma
Legenda khmerskiego Nowego Roku: zakład boga Kabila Maha Brahmy z Thammabalem Kumanem, zagadka o szczęściu, głowa boga i siedem córek patronujących rokom.
Boże Narodzenie w Kambodży – jak je obchodzą
Jak Kambodża obchodzi Boże Narodzenie: 25 grudnia nie jest dniem wolnym, chrześcijan jest ok. 0,3%, ale w miastach widać choinki, światełka i stroje Mikołaja.
Wspólna wiza CLMV i ACMECS dla Indochin (2012)
W 2012 r. Kambodża, Laos, Birma i Wietnam zapowiedziały wspólną wizę CLMV, a Tajlandia wybrała pilotaż z Kambodżą. Czym była wiza ACMECS i jak wjechać tam dziś.
Jak Kambodżanie liczą lata? Era buddyjska i 60-letni cykl
Kambodżanie liczą lata według kalendarza gregoriańskiego i khmerskiego. Jak przeliczyć rok na erę buddyjską, kiedy rok się zmienia i jaki to rok w 2026 r.
Indyjska kopia Angkor Wat: spór z Kambodżą w 2012 r.
W 2012 r. trust z Patny zapowiedział replikę Angkor Wat w Indiach. Kambodża zaprotestowała, projekt zmieniono na Viraat Ramayan Mandir. Co z nim w 2026 r.?
Phnom Tamao: ośrodek ratunkowy dla niedźwiedzi malajskich
Phnom Tamao, 43 km drogą od Phnom Penh: ponad 1 400 uratowanych zwierząt i największe schronisko niedźwiedzi malajskich. Dojazd, godziny i cena wycieczki.
Wakacje w Kambodży: plan podróży, termin i trasa
Jak zaplanować wakacje w Kambodży: termin (listopad–marzec), trasa Angkor – Phnom Penh – wybrzeże, bilety do świątyń, etyczne atrakcje i ostrzeżenia MSZ 2026.
Książki o Kambodży po polsku: przewodniki i reportaże
Polskie książki o Kambodży: przewodniki od 2011 do 2025 r., relacje z podróży, reportaż Tochmana i lektury o Czerwonych Khmerach, m.in. biografia Pol Pota.
Vann Nath – malarz z więzienia S-21 i świadek zbrodni
Vann Nath (1946–2011), jeden z nielicznych ocalałych z więzienia S-21 w Tuol Sleng: malarz portretów Pol Pota, autor obrazów tortur i świadek w procesie Ducha.
PeaceHammer: maszyna do rozminowywania Kambodży
PeaceHammer, maszyna Gary'ego Christa do niszczenia min w Kambodży: jak miała działać, dlaczego zbiórka w 2015 r. upadła i ile ofiar pochłonęły miny.
Spór graniczny Kambodża–Tajlandia – o co chodzi?
Skąd spór graniczny Kambodży z Tajlandią: mapy z 1907 r., wyrok z 1962 r., Preah Vihear, starcia 2008–2011 i walki w 2025 r. Oś czasu i rady dla podróżnych.
Walki na granicy z Tajlandią (luty 2011)
Relacja ze starć Kambodży z Tajlandią przy Preah Vihear w lutym 2011 r., kontekst wyroku z 1962 r. i dalsze losy sporu do 2025 r. oraz rady dla podróżnych.
Tragedia na Festiwalu Wodnym w Phnom Penh (2010)
22 listopada 2010 r. na Festiwalu Wody w Phnom Penh w panice na moście do Koh Pich zginęło od 347 do 353 osób. Przebieg tragedii, skutki i rady dla uczestników.
Czamowie w Kambodży – pamięć o ofiarach Czerwonych Khmerów
Czamowie w Kambodży: muzułmańska mniejszość (islam 2,0% mieszkańców w 2019 r.), prześladowana za Czerwonych Khmerów; ludobójstwo uznane w I instancji (2018).
Zapora Xayaburi na Mekongu – protesty i skutki
Zapora Xayaburi w Laosie, przeciw której protestowano w 2010 r., działa od 2019 r., a od 2020 r. przy granicy pracuje Don Sahong. Co to znaczy dla Kambodży?
Proces przywódców Czerwonych Khmerów – wyroki ECCC
Akt oskarżenia z 15 września 2010 r. i losy Nuon Chea, Khieu Samphana, Ieng Sary i Ieng Thirith: wyroki ECCC z 2014, 2018 i 2022 r. oraz zgony oskarżonych.
Visak Bochea w Kambodży: kiedy i jak się obchodzi
Visak Bochea (Vesak) to buddyjskie święto narodzin, oświecenia i śmierci Buddy, w pełnię w kwietniu lub maju. Daty w 2026 i 2027 r., zwyczaje, dzień wolny.
Baphuon: największe puzzle świata odbudowane w 2011 r.
Świątynia Baphuon w Angkor Thom stoi znów po 51 latach odbudowy (1960–2011): 300 000 kamieni złożono jak puzzle. Oficjalne otwarcie: 3 lipca 2011 r.
Legenda Phnom Sampeau: krokodyl, statek i wzgórza Battambang
Khmerska legenda o Rajakoli i Rumsay Sok tłumaczy wzgórza koło Battambang: Phnom Sampeau to statek, Phnom Kropeu krokodyl. Co zobaczyć na Phnom Sampeau.
Czy w Angkorze żyły dinozaury? „Stegozaur” z Ta Prohm
Nie, w Angkorze nie żyły dinozaury. Płaskorzeźba z Ta Prohm, zwana stegozaurem, przedstawia zwykłe zwierzę, a „płyty” na grzbiecie to ornament z liści.
Ile razy Kambodżanie świętują Nowy Rok? Trzy daty
Kambodżanie witają Nowy Rok 1 stycznia, w chiński Nowy Rok księżycowy i w khmerski Nowy Rok w kwietniu. Daty z 2026 i 2027 r. oraz które dni są wolne.
Norodom Sihanouk – życiorys króla ojca (1922–2012)
Norodom Sihanouk (1922–2012): niepodległość 1953 r., obalenie w 1970 r., areszt za Czerwonych Khmerów, powrót na tron w 1993 r., Dzień Pamięci 15 października.
Turystyka odpowiedzialna w Kambodży – zasady
Jak podróżować po Kambodży odpowiedzialnie: wspieraj lokalnych przewodników i rodziny, unikaj sierocińców i jazdy na słoniach, szanuj przyrodę i mieszkańców.
Song Saa Private Island: luksusowy resort na Koh Rong
Song Saa Private Island to resort z 24 willami na dwóch wyspach archipelagu Koh Rong, ok. 29 km od wybrzeża. Ceny od 819 USD za noc, dojazd i rezerwat morski.
Dlaczego upadł Angkor? Susze i inne przyczyny
Dlaczego upadł Angkor? Badania osadów z West Baray i słojów drzew wskazują na susze z XIV i XV w., ale wpłynęły też wojny i wylesianie. Co wiemy dziś?
Turystyka CBET w Kambodży: projekty, ceny i zasady
CBET w Kambodży: czym jest turystyka społeczna, 12 projektów z prowincjami i organizatorami, przykładowe ceny (Chambok, Koh Pdao) i jak zachować się w wiosce.
Siem Reap w rankingach podróżników (2011–2026)
Siem Reap w rankingach: 7. miasto świata wg Travel + Leisure (2011), 9. miejsce w TripAdvisor (2012, 2014), 11. w 2026 r. i hotele nagrodzone w 2012 r.
Parada kukieł Giant Puppet w Siem Reap – kiedy i gdzie
Giant Puppet Parade to parada podświetlanych kukieł w Siem Reap, co roku w lutym. Edycja 2026 odbyła się 21 lutego: trasa, godzina i historia od 2012 r.
Narodowy Dzień Kultury w Kambodży (3 marca) – Pailin 2012
Narodowy Dzień Kultury w Kambodży przypada 3 marca i nie jest dniem wolnym. Jak go obchodzono w 2026 r. i jak wyglądał festiwal w Pailin w 2012 r.
Gdzie obserwować rzadkie ptaki w Kambodży
Ibis olbrzymi i żuraw sarus: gdzie i kiedy obserwować rzadkie ptaki w Kambodży – Tmatboey, Ang Trapeang Thmor i Prek Toal nad jeziorem Tonle Sap.
Skwer Demokracji (Freedom Park) w Phnom Penh
Skwer Demokracji w Phnom Penh to plac wyznaczony w 2010 r. na legalne protesty. Historia Freedom Park: zamknięcie w 2014 r. i przeniesienie nad Tonle Sap.
Opowieść o kobiecie i manguście: khmerska bajka
Wersja opowiadana w Kambodży: matka zabija wierną mangustę, zanim pozna prawdę. Treść, morał i różnica wobec indyjskiej bajki z Pańczatantry.
Hamaki w Kambodży: sen na wsi i bezpieczeństwo niemowląt
Hamak to w Kambodży miejsce odpoczynku i snu dorosłych i nastolatków. Co mówią o nim badania z kambodżańskich wsi i dlaczego lekarze odradzają go niemowlętom?
Kambodża wolna od min – cel 2030, skala problemu i ofiary
Kambodża miała być wolna od min do 2020 r., a nowy cel CMAA to 2030 r. Ofiary min w latach 1979–2024, skażony obszar, polityka na lata 2026–2035.
Małżeństwa jednopłciowe w Kambodży: prawo i głos Sihanouka
Czy w Kambodży są legalne małżeństwa jednopłciowe? Konstytucja, deklaracje relacji rodzinnej, 57% poparcia (Pew 2022) i list króla Sihanouka z 2004 r.
Powodzie w Kambodży: kiedy, gdzie i powódź 2011 r.
Powodzie w Kambodży zdarzają się co roku od sierpnia do listopada, gdy wylewają Mekong i Tonle Sap. Gdzie zalewa, powódź z 2011 r. i rady dla turystów.
Delfiny irawadzkie w Mekongu: ile ich zostało w 2026 r.
W kambodżańskim Mekongu żyje 113 delfinów irawadzkich (luty 2026 r.), w 2020 r. było 89. Co im zagraża, jak się je chroni i gdzie zobaczyć je koło Kratie.
Boeung Kak: Bank Światowy wstrzymał pożyczki (2011)
W sierpniu 2011 r. Bank Światowy wstrzymał nowe pożyczki dla Kambodży z powodu eksmisji nad jeziorem Boeung Kak w Phnom Penh. Przebieg sporu i jego skutki.
Malaria w Kambodży: jak kraj eliminuje chorobę
Malaria w Kambodży: ze 170 tys. przypadków w 1997 r. do 107 w 2025 r., bez zgonów od 2018 r.; ostatnie lokalne zakażenie P. falciparum to styczeń 2024 r.
Most Techo Morakot w Sihanoukville: wyspa Koh Puos
Most Techo Morakot łączy od 2011 r. Sihanoukville z wyspą Koh Puos (Snake Island). Co wiadomo o moście, planach kurortu KPIG i dostępie dla turystów?
Małpy przy Wat Phnom i ugryzienie: co robić
Makaki przy Wat Phnom pogryzły turystów w 2011 r. Co robić po ugryzieniu małpy: myć ranę 15 minut i jak najszybciej jechać po szczepienie na wściekliznę.
Angkor i turyści: ilu ich jest i jak wpływają na zabytki
Ilu turystów odwiedza Angkor: w 2025 r. bilet Angkor Pass kupiło 955 131 cudzoziemców (2019 r.: 2,2 mln). Korzyści i zagrożenia dla zabytków, Angkor bez tłumów.
Siem Reap poza Angkorem: muzea, targi i okolice
Co robić w Siem Reap poza świątyniami Angkoru: Angkor National Museum, Muzeum Min Lądowych, Old Market, Pub Street i wycieczki na jezioro Tonle Sap.
Pierwszy satelita Kambodży Techo 1: co stało się z projektem
W 2011 r. Royal Group dostała koncesję na pierwszego satelitę telekomunikacyjnego Kambodży. Co stało się z projektem Techo 1 i czy Kambodża ma dziś satelitę.
Ilu turystów odwiedza Kambodżę? Dane z lat 2009–2025
Ilu zagranicznych turystów odwiedza Kambodżę: dane ministerstwa za lata 2009–2025, rekord 6,7 mln w 2024 r., spadek do 5,57 mln w 2025 r. i skąd przyjeżdżają.
Lotnisko Siem Reap–Angkor (SAI): otwarte w 2023 r.
Lotnisko Siem Reap–Angkor (SAI) działa od 16 października 2023 r., ok. 47 km drogą od miasta. Autobus do Siem Reap za 8 USD, taksówka, czas dojazdu i e-wiza.
Nowy gatunek gibona: Nomascus annamensis (2010)
W 2010 r. opisano nowy gatunek gibona czubatego Nomascus annamensis z Wietnamu, Laosu i Kambodży. Gdzie żyje w Kambodży, ile go zostało i co mu zagraża.
Kauczukowce w Kambodży: jak pozyskuje się lateks
Kambodża ma ok. 448 tys. ha plantacji kauczukowca (2025). Jak nacina się „płaczące drzewa”, kto zbiera lateks i dokąd trafia kambodżański kauczuk naturalny.
Życie w Angkorze w XIII w. według Zhou Daguana
Chiński wysłannik Zhou Daguan spędził w Angkorze 11 miesięcy (1296–1297). Co zapisał o strojach, handlu, niewolnikach, religiach i orszaku króla?
Hazard w Kambodży: kasyna, walki kogutów i prawo
Hazard w Kambodży: kasyna tylko dla cudzoziemców z paszportem, obywatelom wolno grać w licencjonowane loterie. Ustawy z 1996 i 2020 r., hazard online.
Półmaraton Angkor Wat – charytatywny bieg wśród świątyń
Półmaraton Angkor Wat 2026: 31. edycja 6 grudnia, zapisy do 23 października, dystanse 21, 10, 5 i 3 km, opłaty dla cudzoziemców i cel charytatywny biegu.
Kontrasty Phnom Penh: reportaż z 2010 r.
Reportaż z 2010 r. oparty na relacji n-tv z 2009 r.: złocone dachy pałacu w Phnom Penh, a tuż obok dzieci ulicy, przeładowane motorowery i garkuchnie.
„Wrogowie publiczni”: film o zbrodniach Czerwonych Khmerów
„Wrogowie publiczni” (Enemies of the People, 2009): dokument o zbrodniach Czerwonych Khmerów. O czym jest, jakie zdobył nagrody i gdzie go obejrzeć.
Nowe gatunki nad Mekongiem: 3 624 odkrycia od 1997 r.
WWF: od 1997 do 2023 r. w regionie Wielkiego Mekongu opisano 3 624 nowe gatunki. Co odkryto w Kambodży, co w 2009 i 2021–2023 r. i co zagraża tym gatunkom.
Golf w Kambodży – pola w Siem Reap i Phnom Penh
Gdzie zagrać w golfa w Kambodży: Phokeethra w Siem Reap (Angkor Golf Resort zamknięty od czerwca 2026 r.) i pola pod Phnom Penh. Godziny, turnieje, rady.
Sam Rainsy skazany na 10 lat więzienia (2010)
23 września 2010 r. sąd skazał zaocznie Sama Rainsy'ego, lidera kambodżańskiej opozycji, na 10 lat więzienia. Za co, jak skończyła się sprawa i co było dalej.
Prąd na wsi w Kambodży: elektryfikacja i panele słoneczne
Ile domów w Kambodży ma prąd? W latach 2021–2022 92% gospodarstw, na wsi 88%. Jak rosła elektryfikacja od 2000 r. i jaką rolę grają panele słoneczne.
Kep – dawny kurort i spokojne wybrzeże Kambodży
Kep, założony w 1908 r. jako Kep-sur-Mer: targ krabów, park narodowy, wille z lat 60., hotel Knai Bang Chatt i dojazd z Phnom Penh, Kampot i Wietnamu.
Urodziny Królowej Matki w Kambodży (18 czerwca)
18 czerwca w Kambodży to urodziny Królowej Matki Norodom Monineath Sihanouk i płatny dzień wolny. Kim jest Monineath i co ten dzień oznacza dla turysty?
Air Cambodia: narodowe linie lotnicze Kambodży
Cambodia Angkor Air powstała w 2009 r. po upadku Royal Air Cambodge, a od 2025 r. działa jako Air Cambodia. Udziałowcy, bazy, kierunki i zamówienia w 2026 r.