Do Kambodży nie ma obowiązkowych szczepień poza świadectwem szczepienia przeciw żółtej febrze dla przylatujących z krajów, gdzie ona występuje. CDC zaleca szczepienia rutynowe, WZW A, WZW B i dur brzuszny, a turystom najczęściej szkodzą denga, biegunka i upał.
Zalecenia w tym tekście opierają się na wytycznych amerykańskich CDC (Yellow Book, wpis o Kambodży zaktualizowany 23 kwietnia 2025 r.). Wizytę w poradni medycyny podróży zaplanuj z kilkutygodniowym wyprzedzeniem, bo niektóre schematy szczepień są wieloetapowe. Wykaz poradni i punktów szczepień przeciw żółtej febrze w Polsce prowadzi Główny Inspektorat Sanitarny (strona „Szczepienia dla podróżujących”). Jeśli planujesz trekking, noclegi poza miastami albo dłuższy pobyt na prowincji, ustal z lekarzem indywidualny plan.
Jakie szczepienia warto omówić przed wyjazdem?
Nie ma jednego zestawu dobrego dla wszystkich. Krótki, miejski wyjazd wygląda inaczej niż wolontariat, praca terenowa czy długie podróżowanie lokalnym transportem. Według CDC:
| Szczepienie | Dla kogo |
|---|---|
| Rutynowe (w tym grypa i COVID-19) | Wszyscy podróżni |
| WZW A | Zalecane wszystkim podróżnym |
| Dur brzuszny | Zalecane, zwłaszcza przy dłuższym pobycie lub podróżach na wieś; oporność bakterii na antybiotyki jest częsta |
| WZW B | Zalecane z powodu wysokiej częstości zakażeń w kraju |
| Wścieklizna (przedekspozycyjne) | Podróże po terenach wiejskich lub dłuższy pobyt |
| Japońskie zapalenie mózgu | Pobyt od miesiąca na wsi lub dużo czasu na zewnątrz w porze deszczowej (maj–październik) |
Przy dłuższych pobytach lekarz może też zaproponować odświeżenie ochrony przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi. CDC zaznacza, że w typowym 2–4-dniowym pobycie z wizytą w Angkorze ryzyko japońskiego zapalenia mózgu jest minimalne. WZW B przenosi się przez krew, więc szczepienie ma znaczenie także wtedy, gdy planujesz tatuaż; zasady higieny przy tradycyjnym tatuażu opisuje artykuł Khmerskie tatuaże sak yant: znaczenie i zasady.
Przy wjeździe obowiązuje jedno wymaganie: Kambodża żąda potwierdzenia szczepienia przeciw żółtej febrze od osób przylatujących z krajów, w których ta choroba występuje (sama Kambodża nie jest krajem żółtej febry). Według rządowego serwisu Kanady dotyczy to także tranzytu przez lotnisko w takim kraju, np. przy przesiadce w Afryce lub Ameryce Południowej. Przepisy mogą się zmieniać, więc zapytaj o to w poradni medycyny podróży.
Malaria
Według CDC ponad 95% przypadków malarii w Kambodży wywołuje Plasmodium vivax, a największe ryzyko dotyczy terenów leśnych. W rejonie Angkor Wat, w Phnom Penh, w mieście Siem Reap i nad jeziorem Tonle Sap transmisja jest minimalna lub żadna. Typowy pobyt, w którym zwiedzasz świątynie Angkoru i nocujesz w klimatyzowanym hotelu w Siem Reap, wiąże się z minimalnym ryzykiem, o ile chronisz się przed komarami.
Inaczej jest przy wyprawie w głąb lasów, np. w Góry Kardamonowe czy do Ratanakiri. Dla takich podróżnych CDC wymienia jako leki profilaktyczne atowakwon z proguanilem, doksycyklinę, prymachinę lub tafenochinę. Dobór leku należy do lekarza. Podstawą ochrony jest unikanie ukąszeń: repelent, moskitiera i odzież z długim rękawem. Kambodża od lat ogranicza malarię, a dane o spadku zachorowań i plan jej eliminacji opisuje artykuł Malaria w Kambodży: walka z chorobą. Wyjazdy do lasu opisuje tekst Ekoturystyka w Kambodży, a inne zagrożenia w terenie, m.in. miny, artykuł Bezpieczeństwo w Kambodży.
Denga i inne choroby przenoszone przez komary
Denga występuje w całej Kambodży, także w Phnom Penh. Co kilka lat dochodzi do dużych epidemii, a najwięcej zachorowań przypada na porę deszczową (maj–październik), choć przypadki zdarzają się przez cały rok. Dlatego repelent przydaje się także w dzień. Dobrze działają środki z DEET lub ikarydyną, lekkie ubrania z długim rękawem i klimatyzowany nocleg.
Na dengę jest szczepionka. Europejska Agencja Leków (EMA) dopuściła w UE preparat Qdenga dla osób od 4. roku życia; podaje się go w dwóch dawkach w odstępie 3 miesięcy, więc decyzję trzeba podjąć z dużym wyprzedzeniem. Szczepionki nie mogą przyjmować kobiety w ciąży i karmiące ani osoby z obniżoną odpornością. Czy szczepienie ma sens przy Twoim wyjeździe, oceni lekarz medycyny podróży.
Chikungunya powróciła do Kambodży w 2011 r. i od tego czasu wywołała dwa duże ogniska (2012 i 2020 r.), a wirus Zika wykryto tu po raz pierwszy w 2010 r. Kobiety w ciąży lub planujące ciążę powinny omówić ryzyko z lekarzem.
Higiena żywności i wody
- Pij tylko wodę butelkowaną lub przegotowaną. Sprawdź, czy zakrętka nie była wcześniej odkręcana.
- Owoce jedz po obraniu lub dokładnym umyciu.
- Unikaj surowych warzyw i lodu o nieznanym pochodzeniu.
- Wybieraj potrawy świeżo przygotowane i podawane na gorąco. Nie trzeba rezygnować z ulicznego jedzenia, ale warto zachować rozsądek.
- Przy ostrej biegunce najważniejsze jest nawadnianie, w tym elektrolity.
Wścieklizna i pogryzienia
Według CDC w Kambodży dochodzi do ponad 200 tys. pogryzień przez psy rocznie, a wścieklizna przenoszona przez psy powoduje ponad 400 zgonów ludzi rocznie. Przedekspozycyjne szczepienie CDC zaleca podróżnym, którzy planują rozległe podróże po terenach wiejskich lub dłuższy pobyt. Przy krótkim pobycie z Angkorem ryzyko jest minimalne.
Unikaj kontaktu z bezdomnymi psami i małpami. Po pogryzieniu lub zadrapaniu natychmiast umyj ranę wodą z mydłem i jak najszybciej zgłoś się do lekarza po profilaktykę poekspozycyjną. Immunoglobulina przeciw wściekliźnie jest według CDC dostępna w Institut Pasteur du Cambodge i Royal Phnom Penh Hospital, ale jest droga, a jej dostawy bywają nieregularne. Co robić po ugryzieniu przez małpę, np. przy Wat Phnom czy w Angkorze, opisuje artykuł Małpy przy Wat Phnom i ugryzienie: co robić.
Co spakować do apteczki?
Apteczka nie musi być duża, ale powinna być przemyślana. Poza lekami stałymi weź:
- repelent (DEET lub ikarydyna) i krem z wysokim filtrem,
- środek odkażający, plastry i opatrunki na otarcia,
- termometr,
- lek przeciwbiegunkowy i saszetki z elektrolitami,
- kopie recept i nazwy substancji czynnych leków po angielsku.
Własnych podstawowych leków nie zostawiaj na ostatnią chwilę. Resztę listy rzeczy w podróży znajdziesz w poradniku turysty.
Upały
Chroń się przed słońcem: krem z filtrem, nakrycie głowy, dużo płynów (butelkowanych) i przewiewna odzież z naturalnych włókien. Najgoręcej jest od marca do maja: w dzień zwykle 33–36°C, a w kwietniu bywa więcej; nawet w najchłodniejszych miesiącach (listopad–luty) w dzień jest ok. 30–32°C (dane klimatyczne Banku Światowego), więc o ochronę przed upałem trzeba dbać przez cały rok. Przy zwiedzaniu świątyń sprawdza się prosty rytm: rano intensywniej, w południe przerwa, późnym popołudniem powrót na trasę. Termin wyjazdu pomogą wybrać teksty Kiedy jechać do Kambodży i Klimat Kambodży.
Pora deszczowa: leptospiroza i melioidoza
W porze deszczowej warto pamiętać o otwartych ranach, kontakcie z błotem i kąpielach w naturalnych zbiornikach. CDC wskazuje na leptospirozę i melioidozę, które są w Kambodży endemiczne, a większość przypadków przypada na okres od maja do października, zwłaszcza po kontakcie z glebą i wodą stojącą. Świeże zadrapanie trzeba od razu umyć i odkazić.
Kiedy szukać pomocy lekarskiej?
Nie czekaj, jeśli pojawi się wysoka gorączka, nasilające się odwodnienie, duszność, silny ból brzucha, nietypowa wysypka albo pogarszający się stan po ukąszeniu lub pogryzieniu. Dotyczy to także czasu po powrocie: gorączka w ciągu kilku tygodni od wyjazdu to dla lekarza sygnał, by zapytać o podróż.
CDC zaznacza, że większość placówek medycznych w Kambodży nie spełnia międzynarodowych standardów, a przy czymś więcej niż podstawowa pomoc i stabilizacja stanu zaleca się leczenie w Bangkoku lub Singapurze. Dlatego polisa z kosztami leczenia i ewakuacji medycznej jest realnym zabezpieczeniem.
Brytyjskie FCDO publikuje listę placówek z personelem mówiącym po angielsku (aktualizacja ze stycznia 2026 r.; lista informacyjna, bez rekomendacji). Są na niej m.in.:
- Phnom Penh: Central Hospital (ul. 154 nr 82A, tel. +855 23 214 955), prywatny szpital z całodobową izbą przyjęć i transportem medycznym; Calmette Hospital (Monivong Blvd nr 3, tel. +855 23 426 948), największy szpital publiczny, w którym wielu lekarzy mówi po francusku;
- Siem Reap: Royal Angkor International Hospital przy drodze nr 6 w stronę lotniska (tel. +855 63 761 888, numer alarmowy +855 12 235 888).
Numery alarmowe znajdziesz w poradniku turysty.
Najczęstsze pytania
Czy do Kambodży potrzebne są obowiązkowe szczepienia?
Nie, poza potwierdzeniem szczepienia przeciw żółtej febrze dla osób przylatujących z krajów, gdzie ona występuje. Zalecane szczepienia (WZW A, dur brzuszny, WZW B i inne) omów z lekarzem medycyny podróży.
Czy w Siem Reap i przy Angkor Wat grozi malaria?
Według CDC ryzyko w Angkor Wat, mieście Siem Reap i Phnom Penh jest minimalne lub żadne. Dotyczy to typowego pobytu turystycznego, a nie wypraw do lasów.
Czy jest szczepionka na dengę?
Tak. W UE dopuszczona jest szczepionka Qdenga dla osób od 4. roku życia, podawana w dwóch dawkach w odstępie 3 miesięcy (EMA). Nie jest obowiązkowa; decyzję podejmij z lekarzem medycyny podróży.
Czy można pić wodę z kranu?
Nie. Pij wodę butelkowaną lub przegotowaną.
Zdjęcie główne: US Department of Agriculture, domena publiczna, Wikimedia Commons
Źródła
- Cambodia – CDC Yellow Book, Centers for Disease Control and Prevention (aktualizacja z 23 kwietnia 2025 r.; malaria, denga, chikungunya, Zika, wścieklizna, szczepienia, żółta febra, opieka medyczna, upały)
- Qdenga – Europejska Agencja Leków (EMA) (szczepionka przeciw dendze: od 4 lat, 2 dawki co 3 miesiące, przeciwwskazania)
- Cambodia: medical and dental services – FCDO, gov.uk (lista placówek, aktualizacja 16.01.2026)
- Cambodia: climate data historical – Climate Change Knowledge Portal, Bank Światowy (temperatury)
- Szczepienia dla podróżujących – Główny Inspektorat Sanitarny, gov.pl (poradnie medycyny podróży, punkty szczepień przeciw żółtej febrze)
- Kambodża – informacje dla podróżujących – MSZ RP, serwis Odyseusz
- Travel advice and advisories for Cambodia: Health – Government of Canada (aktualizacja z 26 maja 2026 r.; żółta febra przy tranzycie, malaria, denga, wścieklizna)
