Przejdź do treści
Smugi gwiazd i światła Ziemi widziane z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (zdjęcie ilustracyjne)

Pierwszy satelita Kambodży Techo 1: co stało się z projektem

🔄 🗓️
Kambodża Gospodarka Newsy z Kambodży

Pierwszy satelita telekomunikacyjny Kambodży nie poleciał: w kwietniu 2011 r. Royal Group dostała koncesję i zapowiadała start na 2013 r., a w 2018 r. podpisała z chińską firmą CGWIC umowę na satelitę Techo 1. Według katalogu Gunter’s Space Page projekt najpewniej anulowano.

Plan z 2011 roku

Plan z 2011 r. zakładał, że Kambodża dołączy do sąsiadów, bo Wietnam i Tajlandia miały już wtedy własne satelity telekomunikacyjne. Według ówczesnych doniesień:

  • Koncesja: Ministerstwo Poczty i Telekomunikacji Kambodży wydało pierwszą w historii kraju zgodę na wyniesienie satelity na orbitę. Otrzymała ją spółka Royal Blue Skies z Royal Group, do której należy też operator komórkowy Mobitel (marka Cellcard).
  • Zasięg: satelita miał obsługiwać Kambodżę i sąsiednie kraje Azji Południowo-Wschodniej.
  • Termin i koszt: start zapowiadano na pierwszy kwartał 2013 r., a koszt budowy i wyniesienia szacowano na 250–350 mln USD.
  • Uzasadnienie: rosnący popyt na szybki internet i telewizję HD; projekt poparł premier Hun Sen.

Co stało się później?

Projekt pierwszego satelity Kambodży przez kolejne lata nie wyszedł poza fazę planów:

  • 2013 r.: termin startu nie został dotrzymany.
  • 11 stycznia 2018 r.: Royal Group podpisała z China Great Wall Industry Corp. (CGWIC) umowę ramową na budowę i wystrzelenie satelity telekomunikacyjnego Techo 1. Grupa dysponowała 30-letnią koncesją rządu.
  • Luty 2019 r.: kambodżański regulator telekomunikacji (TRC) mówił, że projekt jest wciąż analizowany, studium wykonalności przygotowują Royal Group i CGWIC, a termin startu nie został ustalony.
  • Październik 2021 r.: uczniowie szkoły E2STEM przy liceum Preah Yukanthor w Phnom Penh wypuścili na balonie stratosferycznym na wysokość ok. 50 km miniaturowy satelita badawczy (cubesat) „COSMOS”. Media nazwały go „pierwszym satelitą królestwa”, ale nie trafił na orbitę.
  • Stan na 2026 r.: katalog Gunter’s Space Page opisuje Techo 1 jako projekt, który najpewniej anulowano. Kambodża nie ma własnego satelity telekomunikacyjnego na orbicie.

Czym miał być Techo 1?

Techo 1 to projekt geostacjonarnego satelity telekomunikacyjnego, który miała zbudować chińska CAST, prawdopodobnie na platformie DFH-4, z planowanym czasem pracy 15 lat. Miał służyć telewizji cyfrowej, internetowi satelitarnemu, administracji elektronicznej, bezpieczeństwu państwa i zarządzaniu kryzysowemu przy klęskach żywiołowych.

Satelita był jednym z wielkich projektów infrastrukturalnych, które Kambodża planowała z chińskimi partnerami. Inny, zrealizowany, opisujemy w artykule Lotnisko Siem Reap–Angkor (SAI): otwarte w 2023 r., a podobną historię odradzanego narodowego projektu w tekście Air Cambodia: narodowe linie lotnicze Kambodży. Tło polityczne, w tym rolę Hun Sena, przybliża artykuł Państwo i polityka Kambodży: ustrój, premier, parlament.

Najczęstsze pytania

Czy Kambodża ma własnego satelitę?

Nie ma własnego satelity telekomunikacyjnego na orbicie (stan na 2026 r.). Projekt Techo 1 z 2018 r. najpewniej anulowano, a uczniowski cubesat „COSMOS” z 2021 r. wzniósł się na balonie na ok. 50 km i nie był satelitą orbitalnym.

Co stało się z projektem Techo 1?

Po umowie ramowej z CGWIC ze stycznia 2018 r. projekt utknął na etapie studium wykonalności: w lutym 2019 r. regulator TRC mówił, że wciąż jest analizowany, a termin startu nie został ustalony. Katalog Gunter’s Space Page opisuje go dziś jako najpewniej anulowany.

Kto miał zbudować Techo 1?

Chińska firma China Great Wall Industry Corp. (CGWIC), z którą Royal Group podpisała umowę ramową 11 stycznia 2018 r. Satelitę miała zbudować chińska CAST.

Pierwszą wersję tego artykułu napisał w 2011 r. Stanisław Kozłowski; obecną opracowała Redakcja ABC Kambodża.

Zdjęcie główne: NASA Johnson Space Center, Public domain, Wikimedia Commons

Źródła

Tagi

Kambodża Gospodarka Newsy z Kambodży
👤

Redakcja portalu ABC Kambodża: piszemy o Kambodży od 2009 roku, fakty praktyczne sprawdzamy w źródłach urzędowych. Kim jesteśmy i jak pracujemy

Powiązane artykuły

Pień kauczukowca z ukośnym nacięciem, z którego spływa biały lateks, w tle rzędy drzew na plantacji
📅 3 października 2026

Kauczukowce w Kambodży: jak pozyskuje się lateks

Kambodża ma ok. 448 tys. ha plantacji kauczukowca (2025). Jak nacina się „płaczące drzewa”, kto zbiera lateks i dokąd trafia kambodżański kauczuk naturalny.

Kambodża Gospodarka
Czytaj →
Turysta fotografujący wejście do świątyni w Angkor Thom
📅 2 października 2026

Ilu turystów odwiedza Kambodżę? Dane z lat 2009–2025

Ilu zagranicznych turystów odwiedza Kambodżę: dane ministerstwa za lata 2009–2025, rekord 6,7 mln w 2024 r., spadek do 5,57 mln w 2025 r. i skąd przyjeżdżają.

Kambodża Newsy z Kambodży
Czytaj →
Samolot ATR 72-600 linii Cambodia Angkor Air na lotnisku w Siem Reap
📅 2 października 2026

Air Cambodia: narodowe linie lotnicze Kambodży

Cambodia Angkor Air powstała w 2009 r. po upadku Royal Air Cambodge, a od 2025 r. działa jako Air Cambodia. Udziałowcy, bazy, kierunki i zamówienia w 2026 r.

Kambodża Newsy z Kambodży
Czytaj →
Most łączący ląd z wyspą Koh Puos, widok z plaży
📅 2 października 2026

Most Techo Morakot w Sihanoukville: wyspa Koh Puos

Most Techo Morakot łączy od 2011 r. Sihanoukville z wyspą Koh Puos (Snake Island). Co wiadomo o moście, planach kurortu KPIG i dostępie dla turystów?

Kambodża Sihanoukville
Czytaj →
Angkor Wat odbity w wodzie stawu
📅 3 października 2026

Indyjska kopia Angkor Wat: spór z Kambodżą w 2012 r.

W 2012 r. trust z Patny zapowiedział replikę Angkor Wat w Indiach. Kambodża zaprotestowała, projekt zmieniono na Viraat Ramayan Mandir. Co z nim w 2026 r.?

Kambodża Angkor Wat
Czytaj →
📅 2 października 2026

Stanisław Kozłowski

Stanisław Kozłowski – autor pierwszych wersji ponad 80 tekstów ABC Kambodża z lat 2010–2013 (ponad 55 jest dziś w serwisie): o Angkorze, Wietnamie i wizach.

Redakcja Czytaj →
Podjazd przed terminalem lotniska Siem Reap-Angkor z przejściem dla pieszych i wejściem do hali
📅 3 października 2026

Jak dotrzeć do Kambodży: loty i przejścia graniczne

Jak dostać się do Kambodży w 2026 r.: loty do Phnom Penh i Siem Reap, granica z Tajlandią zamknięta, wjazd lądowy z Wietnamu i Laosu. Wiza i e-Arrival.

Kambodża Informacje praktyczne
Czytaj →
📬

Podobał się artykuł?

Napisz do nas lub subskrybuj nasz kanał RSS, aby nie przegapić nowych publikacji.