Yeak Laom to wulkaniczne jezioro kraterowe w prowincji Ratanakiri, ok. 5 km od miasta Banlung: niemal idealnie okrągłe, o średnicy ok. 800 m i głębokości ok. 48 m. Dla ludu Tampuen to miejsce święte, a turyści przyjeżdżają tu pływać i obejść krater leśną ścieżką.
Yeak Laom w skrócie
- Położenie: Ratanakiri, około 5 km na południe od Banlung. Dojedziesz tu autem lub tuk-tukiem w kilkanaście minut. Do samego Banlung jest z Phnom Penh ok. 490 km drogą (ok. 7 godzin jazdy samochodem), a z Siem Reap ok. 430 km (ok. 6,5 godziny) według planera tras OSRM.
- Wiek i powstanie: jezioro wypełnia krater wulkanu, który według szacunków powstał około 700 tys. lat temu.
- Wymiary: średnica około 800 m, głębokość ok. 48 m (Explore Ratanakiri).
- Ścieżka: wokół jeziora prowadzi ścieżka przez las (obwód jeziora o średnicy 800 m to ok. 2,5 km), z pomostami ułatwiającymi dostęp do wody.
- Bilet: według serwisu Explore Ratanakiri (stan strony w październiku 2026 r.) wstęp dla cudzoziemców kosztuje 2 USD (8000 rieli), a dla Kambodżan 0,25 USD (1000 rieli). Opłaty ustala społeczność lokalna, więc cena może się zmienić.
- Godziny: społeczność zarządzająca nie ogłasza stałych godzin otwarcia, więc godziny na dany dzień potwierdź w hotelu w Banlung. Najlepiej przyjechać wcześnie rano albo późnym popołudniem (Cambodia Kingdom, 2026).
- Zarządzanie: obszar jest chroniony jako Boeng Yeak Laom Multiple Use Area (225 ha w gminie Yeak Laom, subdekret nr 78 z 13 czerwca 2018 r.), a jeziorem zarządza społeczność Tampuen z okolicznych wiosek, która utrzymuje je z wpływów z biletów (Explore Ratanakiri).
Lud Tampuen
Tampuen to rdzenny lud górski z prowincji Ratanakiri, która leży na północnym wschodzie kraju i graniczy z Laosem i Wietnamem. Wokół jeziora mieszkają przedstawiciele mniejszości etnicznej Tampuen (zapis nazwy bywa różny w różnych źródłach, bo to transkrypcja z alfabetu khmerskiego, w angielskim zwykle „Tampuan”). Mają własną kulturę i język, odmienny od khmerskiego; o ludach rdzennych Kambodży piszemy w artykule Ludność Kambodży, a o sąsiednim ludzie z Mondulkiri w tekście Bunong – mniejszość etniczna z Mondulkiri. Tradycyjne domy buduje się z drewna na konstrukcję, bambusa na ściany i podłogi, liści na dach lub ściany i rattanu na liny.
Tampuen wierzą, że są otoczeni przez duchy żyjące w starych drzewach, skałach, jeziorach i rzekach. Jezioro Yeak Laom i otaczający je las są dla nich szczególnym miejscem duchów, związanym z rytuałami przy sadzeniu, zbiorach i chorobach w rodzinie. Las wokół jeziora ma wysokie drzewa i gęste podszycie z bambusa, dzikiego imbiru i paproci.
Co zobaczyć i jak zwiedzać
Yeak Laom zwiedza się, obchodząc krater i kąpiąc się z drewnianych pomostów. Wzdłuż ścieżki stoi kilkanaście małych chatek z hamakami, z których można korzystać bez opłaty, jeśli zamówisz napój w okolicznych punktach; przy wejściu działają stoiska z napojami, przekąskami i lokalnymi wyrobami, a Tampuen słyną z koszy, instrumentów i tkanin.
Pamiętaj, że jezioro ma ok. 48 m głębokości: jeśli słabo pływasz, trzymaj się pomostów, nie pływaj sam i nie wchodź do wody po alkoholu.
Wizytę w wiosce Tampuen traktuj jak odwiedziny w czyimś domu: zachowaj szacunek dla miejscowych zwyczajów, pytaj o zgodę na zdjęcia i wybieraj ofertę zarządzaną przez społeczność, aby pieniądze trafiały do mieszkańców. Położenie Ratanakiri na płaskowyżu północnego wschodu opisuje artykuł Geografia Kambodży – położenie, granice, ukształtowanie. Inne atrakcje przyrodnicze regionu opisujemy w artykule Park Narodowy Virachey, a obszary chronione kraju w tekście Parki narodowe w Kambodży. O odpowiedzialnej turystyce przeczytasz w artykule Ekoturystyka w Kambodży.
Legenda o powstaniu jeziora
Nazwa „Yeak Laom” oznacza mniej więcej „miejsce gigantów”, a tłumaczy ją legenda Tampuen. Według niej król olbrzymów miał piękną córkę, która uciekła do lasu z ukochanym młodzieńcem. Olbrzym ruszył za nimi w pościg i kazał przekopać las tak głęboko, by odnaleźć zbiegów, ale ich nie znalazł. Wykopany dół wypełnił się deszczówką i powstało jezioro, które okoliczni mieszkańcy nazwali „miejscem gigantów”.
Najczęstsze pytania
Jak dojechać nad Yeak Laom?
Najpierw trzeba dotrzeć do Banlung, głównego miasta prowincji Ratanakiri: z Phnom Penh to ok. 490 km drogą (ok. 7 godzin samochodem), z Siem Reap ok. 430 km. Autobus z Phnom Penh jedzie 8–10 godzin i kosztuje ok. 12–18 USD, odjazdy są wcześnie rano; można też przesiąść się w Kratie (5–6 godzin, 8–12 USD) albo w Stung Treng (Cambodia Kingdom, stan na 2026 r.). Autobusy i minibusy po kraju opisuje artykuł Transport w Kambodży: autobusy, pociągi, łodzie. Z Banlung nad jezioro jest ok. 5 km: tuk-tukiem, motocyklem lub rowerem; Explore Ratanakiri ostrzega, że pieszo droga jest męcząca.
Ile kosztuje wstęp?
Według serwisu Explore Ratanakiri (październik 2026 r.) 2 USD dla cudzoziemców i 0,25 USD dla Kambodżan. Opłaty ustala społeczność Tampuen, więc mogą się zmienić.
Czy można pływać w jeziorze?
Tak, do wody schodzi się z drewnianych pomostów. Jezioro ma ok. 48 m głębokości, więc słabsi pływacy powinni trzymać się blisko pomostów.
Jak stare jest jezioro?
Według szacunków krater powstał około 700 tys. lat temu.
Pierwszą wersję tego artykułu napisał w 2012 r. Stanisław Kozłowski; obecną opracowała Redakcja ABC Kambodża.
Zdjęcie główne: Chamnanmuon, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Źródła
- Yeak Laom Lake – Explore Ratanakiri; cena biletu, dojazd z Banlung, wymiary, wiek krateru, zarządzanie przez społeczność Tampuen (sprawdzone 2 października 2026)
- OSRM: trasa samochodowa Phnom Penh (Pomnik Niepodległości) – Banlung – OSRM; ok. 490 km, ok. 7 h (dostęp 2 października 2026)
- OSRM: trasa samochodowa Stary Targ (Psar Chas, Siem Reap) – Banlung – OSRM; ok. 430 km, ok. 6,5 h (dostęp 2 października 2026)
- Cambodia Kingdom: Banlung – autobus z Phnom Penh 8–10 h, 12–18 USD, przesiadki w Kratie i Stung Treng; pora zwiedzania jeziora (sprawdzone 2 października 2026)
- Open Development Cambodia: Sub-decree No. 78 on the establishment of Boeng Yeak Laom Multiple Use Area (13.06.2018) – obszar chroniony 225 ha w gminie Yeak Laom (Banlung, Ratanakiri)
- Wikipedia: Lake Yeak Laom – legenda (uzupełniająco)
