W Kambodży hamak to tanie, przenośne miejsce odpoczynku i snu: badania z wiejskich prowincji opisują mężczyzn i nastolatków, którzy nocują w hamakach poza domem. Dla niemowlęcia to zły wybór: pediatrzy zalecają sen na płaskiej, twardej powierzchni.
Dlaczego hamaki są w Kambodży tak popularne?
Hamak jest w Kambodży tani, lekki i łatwy do przeniesienia, więc służy za miejsce odpoczynku w domu, w polu, na targu i w podróży. Badacze malarii z wiejskich prowincji opisują, że wielu mieszkańców, zwłaszcza młodych mężczyzn, śpi w hamakach poza domem: na farmach, w domach wspólnotowych i podczas pracy w lesie (badanie opublikowane w 2019 r. w „The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene”). Dlatego kambodżański program walki z malarią rozdaje osobom pracującym w lesie także moskitiery do hamaków.
Hamaki są też częścią życia młodzieży. W tym samym badaniu z 2019 r. antropolodzy opisują, że mężczyźni i starsi chłopcy mają najniższy priorytet przy spaniu pod moskitierą, więc gdy rozdane moskitiery się zużyją, śpią na matach albo w hamakach bez osłony; opisują też grupy nastolatków nocujących w hamakach w domach wspólnotowych. Badanie etnograficzne wśród ludu Jarai z prowincji Ratanakiri przy granicy z Wietnamem (2015) opisuje młodzież, która nocuje u przyjaciół albo w hamakach rozwieszonych między domami na palach. Hamak pojawia się też w opowieściach: w wersji opowieści o kobiecie i manguście, którą publikujemy, matka układa synka do snu w hamaku.
Gdzie Kambodżanie wieszają hamaki?
Opisane wyżej badania wymieniają kilka typowych miejsc:
- Między domami na palach i pod nimi: tam nocuje m.in. młodzież Jarai w Ratanakiri (badanie z 2015 r.).
- W domach wspólnotowych i u przyjaciół: grupy nastoletnich chłopców śpią razem w hamakach, zwykle bez moskitier (badanie z 2019 r.).
- Na farmach i w lesie: hamak jest lekki, więc mężczyźni zabierają go do pracy poza wsią; dlatego program walki z malarią rozdaje do nich moskitiery (badania z 2019 i 2025 r.).
Hamaki bywają wykonywane ręcznie, a kupić je można na większości targów w Kambodży. Więcej o codziennych zwyczajach Khmerów piszemy w artykule Zwyczaje i etykieta w Kambodży: charakter Khmerów.
Czy hamak jest bezpieczny dla niemowlęcia?
Hamak nie jest bezpiecznym miejscem snu dla niemowlęcia — opisujemy zwyczaj, a nie poradę dla rodziców. Według zaleceń CDC, zgodnych z wytycznymi Amerykańskiej Akademii Pediatrii z 2022 r., niemowlę powinno spać na plecach, na twardej, płaskiej, nieprzechylonej powierzchni, np. na materacu w łóżeczku. Podobnie piszą polscy pediatrzy w serwisie Medycyny Praktycznej: najbezpieczniejsza jest pozycja na plecach, a najlepszym podłożem dość twardy materacyk w łóżeczku, stojącym przez pierwsze 6 miesięcy w sypialni rodziców. Organizacja Red Nose ostrzega, że hamak utrzymuje niemowlę w pozycji wygiętej, przez co głowa może opaść na klatkę piersiową i zablokować drogi oddechowe, a dziecko może też z niego wypaść; dlatego odradza hamak jako miejsce snu bez nadzoru. Jeśli odwiedzasz Kambodżę z małym dzieckiem, zabierz ze sobą składane łóżeczko turystyczne.
Najczęstsze pytania
Kto w Kambodży śpi w hamakach?
Według badań z wiejskich prowincji przede wszystkim mężczyźni i nastoletni chłopcy, którzy nocują poza domem: na farmach, w lesie, w domach wspólnotowych i u przyjaciół. W ciągu dnia hamak służy do odpoczynku wszystkim domownikom.
Gdzie turysta zobaczy hamaki?
Prawie wszędzie: przy domach, na targach i na plażach — zdjęcie w nagłówku pokazuje hamaki nad plażą w Kep. O tym spokojnym kurorcie piszemy w artykule Kep – dawny kurort i spokojne wybrzeże Kambodży, a o pobliskiej wyspie — w tekście Koh Tonsay (Wyspa Królików).
Czy turyści mogą kupić kambodżański hamak?
Tak, na targach i w sklepach z pamiątkami. Więcej o zakupach znajdziesz w artykule Pamiątki z Kambodży.
Pierwszą wersję tego artykułu napisała w 2011 r. Patrycja Bałabańska; obecną opracowała Redakcja ABC Kambodża.
Zdjęcie główne: Sambok pen / Pexels, licencja Pexels. Hamak pod daszkiem szałasu na kambodżańskiej wsi.
Źródła
- Gryseels C. i in., A Critical Enquiry into Variability of Insecticidal Net Use in Cambodia – The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene, 2019 (hamaki jako miejsce snu na kambodżańskiej wsi)
- McIver D.J. i in., Identifying gaps in protection from malaria vector biting in rural Cambodia – Malaria Journal, 2025 (moskitiery do hamaków w pakietach dla osób pracujących w lesie)
- Gryseels C. i in., High Mobility and Low Use of Malaria Preventive Measures Among the Jarai Male Youth Along the Cambodia-Vietnam Border – The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene, 2015 (młodzież nocująca w hamakach)
- Wasilewska J., Śmierć łóżeczkowa – jak zminimalizować ryzyko jej wystąpienia – Medycyna Praktyczna, mp.pl (28 stycznia 2013, dostęp 2 października 2026)
- Providing Care for Babies to Sleep Safely – CDC
- Hammocks – Red Nose Australia
