Park Narodowy Virachey to jeden z największych obszarów chronionych Kambodży: 405 766 ha (ok. 4 tys. km²) lasów w prowincjach Ratanakiri i Stung Treng, przy granicy z Laosem i Wietnamem. Wyprawy prowadzą przewodnicy z lokalnych wspólnot, a wejście wymaga opłaty i zezwolenia.
Co to jest Park Narodowy Virachey?
Park Narodowy Virachey to górski park leśny na północnym wschodzie Kambodży. Najważniejsze dane:
- Położenie: prowincje Ratanakiri i Stung Treng, najbliższe miasto to Banlung.
- Powierzchnia: utworzony królewskim dekretem w 1993 r. na 332 500 ha. W lipcu 2023 r. subdekretem włączono do niego przyległy korytarz ochrony bioróżnorodności z 2018 r., co zwiększyło powierzchnię do 405 766 ha.
- Status: ASEAN Heritage Park od 18 grudnia 2003 r., czyli od podpisania deklaracji ASEAN o parkach dziedzictwa (ASEAN Centre for Biodiversity); ten sam status ma w Kambodży m.in. Park Narodowy Preah Monivong (Bokor).
- Krajobraz: południowo-zachodnie przedłużenie Gór Annamskich, wysokości od ok. 70 do ok. 1500 m n.p.m., lasy półzimozielone, górskie, sawanny wyżynne i zarośla bambusowe.
- Ciągłość: park sąsiaduje z lasami w Laosie i Wietnamie i razem z nimi tworzy jeden z większych kompleksów leśnych regionu.
Virachey nie jest parkiem typu „podjazd pod punkt widokowy”. To teren odległy i w dużej mierze dziki, dla tych, którzy chcą zobaczyć Kambodżę mniej oczywistą niż Angkor czy nadmorskie kurorty.
Kto mieszka wokół parku?
Wokół parku mieszkają rdzenne społeczności. W okolicy parku mieszka ok. 35 tys. osób należących do grup Brao, Kavet, Kreung, Jarai i Kachork. Dla ich codziennego życia ważne są zasoby lasu, m.in. rattan, bambus i orzechy. Ochrona przyrody dotyczy więc bezpośrednio ludzi mieszkających wokół parku, a nie tylko zwierząt.
Jakie zwierzęta żyją w Virachey?
Największe badanie fotopułapkowe w parku przeprowadziła organizacja Fauna & Flora we współpracy z Ministerstwem Środowiska w latach 2021 i 2023. Objęło 153 kamery pracujące łącznie 11 222 noce.
Kamery zarejestrowały 89 gatunków: 41 ssaków, 46 ptaków i 2 gady. 19 z nich jest globalnie zagrożonych według IUCN: 3 krytycznie zagrożone, 3 zagrożone i 13 narażonych. Najważniejsze obserwacje to krytycznie zagrożony mundżak olbrzymi (pierwsze zdjęcie młodego osobnika, czyli dowód na lęgową populację), gaur, dhol, pantera mglista, niedźwiedź himalajski i malajski, łuskowiec sundajski oraz duk czerwononogi.
Słoni w tych badaniach nie zarejestrowano, choć wiadomo, że niewielka populacja w parku występuje. Tygrysa, uznawanego w Kambodży za funkcjonalnie wymarłego, nie ma wśród potwierdzonych gatunków. Szerzej o zwierzętach piszemy w artykule fauna Kambodży. W lasach północno-wschodniej Kambodży żyje też gibon czubaty opisany w 2010 r. (Nowy gatunek gibona: Nomascus annamensis).
Park zmaga się z kłusownictwem i zastawianiem sideł. Podczas badań w 2023 r. jeden z zespołów natrafił na obozowisko kłusowników, a część kamer zginęła w kradzieżach, co może świadczyć o nielegalnej działalności.
Jak zwiedzać Virachey i czy to bezpieczne?
Virachey zwiedza się wyłącznie w zorganizowanej wyprawie z Banlung, stolicy Ratanakiri. Zasady wejścia podają zgodnie dwa niezależne przewodniki:
- Wikivoyage (stan na 2026 r.): wejście wymaga opłaty parkowej i zezwolenia z biura parku w Banlung, a trekkingom towarzyszą przewodnicy z rdzennych społeczności i strażnicy parku.
- Cambodia Kingdom (2026 r.): samodzielne wędrówki są zabronione, wyprawę organizuje punkt informacji ekoturystycznej parku w Banlung (Virachey National Park Eco-Tourism Information Center), a koszt to ok. 25–65 USD za osobę dziennie, z przewodnikiem, wyżywieniem i sprzętem biwakowym.
Najbardziej znana trasa prowadzi w ok. 7 dni na trawiaste wyżyny Veal Thom. Ministerstwo Środowiska nie publikuje cennika online, więc koszt potwierdź w biurze parku przed wyjazdem.
Jak dojechać do Banlung? Z Phnom Penh to ok. 490 km drogą (trasa w OpenStreetMap). Autobus jedzie 8–10 godzin i kosztuje ok. 12–18 USD, odjazdy są wcześnie rano; z Kratie jedzie się 5–6 godzin (8–12 USD), a ze Stung Treng 2–3 godziny (Cambodia Kingdom, marzec 2026 r.). Więcej o przejazdach w artykule Transport w Kambodży.
Lista kroków przed wyprawą:
- Skontaktuj się z biurem parku w Banlung lub organizatorem współpracującym z parkiem, ustal trasę, opłatę i zezwolenie.
- Zaplanuj wyprawę na porę suchą (listopad–kwiecień); Wikivoyage za najlepszy czas uznaje grudzień–marzec, bo w porze deszczowej jest bardzo mokro i dużo pijawek. Terminy porównuje artykuł Kiedy jechać do Kambodży.
- Zabezpiecz zdrowie: skonsultuj szczepienia i ochronę przed komarami (w tym profilaktykę przeciwmalaryczną) z lekarzem medycyny podróży, zob. zdrowie w Kambodży i Malaria w Kambodży.
- Trzymaj się szlaków i wskazówek przewodnika: teren jest odległy i trudno dostępny, a do najbliższego szpitala w Banlung jest daleko.
- Zabierz wodę, prowiant, odpowiednie buty i niezbędny sprzęt biwakowy. To pełnoprawna ekspedycja, a nie jednodniowy spacer.
Wyprawa wymaga czasu i elastyczności. W porze deszczowej brody rzeczne są trudniejsze, marsz wolniejszy, a logistyka bardziej wymagająca. Ogólne zasady bezpieczeństwa opisuje artykuł Bezpieczeństwo w Kambodży, a ideę odpowiedzialnych podróży ekoturystyka w Kambodży.
Jeśli masz czas tylko na jeden dzień w Ratanakiri, lepszym wyborem może być święte jezioro Yeak Laom. Z kolei przegląd innych obszarów chronionych znajdziesz w artykule o parkach narodowych Kambodży i florze: flora Kambodży.
Najczęstsze pytania
Czy w Virachey żyją tygrysy?
Nie. Tygrys jest w Kambodży uznawany za funkcjonalnie wymarłego, a w badaniu fotopułapkowym z lat 2021 i 2023 nie odnotowano go wśród gatunków parku.
Jak duży jest Park Narodowy Virachey?
Po lipcu 2023 r. ma 405 766 ha. Pierwotnie, w 1993 r., było to 332 500 ha.
Czy do Virachey można wejść bez przewodnika?
Nie. Wejście wymaga opłaty i zezwolenia z biura parku w Banlung, a trekkingom towarzyszą przewodnicy z lokalnych społeczności i strażnicy. Wyprawa kosztuje ok. 25–65 USD za osobę dziennie (stan na 2026 r.).
Jak dojechać do Banlung z Phnom Penh?
Autobusem, w 8–10 godzin, za ok. 12–18 USD; to ok. 490 km drogą. Można też przerwać podróż w Kratie lub Stung Treng.
Kiedy najlepiej jechać do Virachey?
W porze suchej, od listopada do kwietnia; najlepiej od grudnia do marca, gdy jest chłodniej i sucho.
Pierwszą wersję tego artykułu napisał w 2013 r. Stanisław Kozłowski; obecną opracowała Redakcja ABC Kambodża.
Zdjęcie główne: Mangoholic2, domena publiczna, Wikimedia Commons
Źródła
- Fauna & Flora – Virachey National Park Biodiversity Survey Report, Cambodia 2024 (powierzchnia 1993 i 2023, badania fotopułapkowe, 19 gatunków zagrożonych, mniejszości, kłusownictwo)
- ASEAN Centre for Biodiversity – Virachey National Park (ASEAN Heritage Park, 18.12.2003)
- Wikivoyage – Virachey National Park (opłata i zezwolenie z biura parku w Banlung, przewodnicy i strażnicy, trasa do Veal Thom, sezon)
- Mongabay – Is Cambodia’s plan to reintroduce tigers doomed to fail? (status tygrysa)
- Cambodia Kingdom: Virachey National Park (zakaz samodzielnych wędrówek, punkt ekoturystyczny w Banlung, 25–65 USD dziennie; 2026)
- Cambodia Kingdom: Banlung (autobus z Phnom Penh 8–10 h, 12–18 USD; z Kratie i Stung Treng; marzec 2026)
- OpenStreetMap: trasa Phnom Penh – Banlung (ok. 490 km)
