PeaceHammer to prototyp maszyny do niszczenia min, która docelowo miała być sterowana zdalnie; Amerykanin Gary Christ projektował ją z myślą o Kambodży. Zbiórka na Kickstarterze w 2015 r., która miała sfinansować jej dokończenie i testy, dała 972 USD z potrzebnych 120 tys. USD.
Skąd się wzięły miny w Kambodży?
Miny i niewybuchy w Kambodży to pozostałość wojen i konfliktów wewnętrznych, które trwały do końca lat 90. Według HALO Trust większość min założono podczas walk po obaleniu Czerwonych Khmerów w 1979 r. oraz w latach 80. i 90.; najwięcej pól minowych zostało na północnym zachodzie, przy granicy z Tajlandią, w pasie zwanym K5. Według Landmine Monitor w latach 1979–2024 odnotowano 65 086 ofiar min i niewybuchów: 19 834 zabitych, 36 156 rannych i 9 096 osób po amputacji (liczonych osobno).
Kim jest Gary Christ i czym jest PeaceHammer?
Gary Christ to wynalazca-amator z Crystal Lake w stanie Illinois (USA), autor projektu PeaceHammer. Pisaliśmy o jego maszynie po raz pierwszy w maju 2011 r. W opisie zbiórki na Kickstarterze z 2015 r. Christ podał, że pracuje nad nią z kilkoma ekspertami od rozminowywania, a zebrane pieniądze przeznaczy na dokończenie maszyny: zdalne sterowanie, lepszą hydraulikę i testy u władz Kambodży. Po testach PeaceHammer miał trafić do produkcji seryjnej.
Jak działa maszyna?
Według konstruktora PeaceHammer niszczy miny naciskiem: hydrauliczny dźwig opuszcza na ziemię metalowe ciężarki, które naciskają na grunt ponad dziesięciokrotnie mocniej niż stopa człowieka. Możliwe są dwa wyniki:
- Brak wybuchu: ten kawałek ziemi jest czysty.
- Wybuch miny: energię wybuchu pochłaniają opony umieszczone nad obciążnikami.
Maszynę ustawiono na niewielkich kołach ciągnikowych, aby była zwrotna także w dżungli i w terenie kamienistym. Docelowo miała być sterowana zdalnie, drogą radiową, tak by operator stał w bezpiecznej odległości; prototyp opisany w zbiórce z 2015 r. takiego sterowania jeszcze nie miał.
Co się stało z maszyną PeaceHammer?
PeaceHammer nie wyszedł poza etap prototypu, bo nie zebrał pieniędzy na zdalne sterowanie, hydraulikę i testy u władz Kambodży. Kampania na Kickstarterze, prowadzona przez 33 dni (od 6 kwietnia do 9 maja 2015 r.), zebrała od 14 wspierających 972 USD z potrzebnych 120 tys. USD, czyli niecały 1 proc. celu.
Rozminowywanie Kambodży dziś
W styczniu 2025 r. dyrektor CMAC Heng Ratana zapowiedział przesunięcie celu „Kambodża wolna od min” z 2025 na 2030 r. (Cambodianess). Wyniki CMAC za lata 2024–2026 i nowe skażenie po walkach na granicy z Tajlandią w 2025 r. opisujemy w artykule Kambodża wolna od min – cel 2030, skala problemu i ofiary; rozbrojone miny można zobaczyć w Muzeum Min Lądowych w Siem Reap.
Turyści powinni pozostawać na wyznaczonych ścieżkach i nie dotykać znalezionych przedmiotów. Zasady opisujemy w artykule Bezpieczeństwo w Kambodży – kradzieże, miny, granica, a tło wojen, po których zostały miny, w tekście o Czerwonych Khmerach.
Najczęstsze pytania
Czy maszyna PeaceHammer jest używana w Kambodży?
Nie. PeaceHammer pozostał prototypem: zbiórka z 2015 r. na jego dokończenie i testy u władz Kambodży zebrała 972 USD z potrzebnych 120 tys. USD, czyli niecały 1 proc. celu.
Ile ofiar pochłonęły miny w Kambodży?
Według Landmine Monitor w latach 1979–2024 odnotowano 65 086 ofiar min i niewybuchów, w tym 19 834 zabitych.
Kiedy Kambodża ma być wolna od min?
Cel przesunięto z 2025 na 2030 r. (zapowiedź dyrektora CMAC ze stycznia 2025 r.).
Zdjęcie główne: Dnrallis, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Źródła
- Cambodia: impact, Landmine and Cluster Munition Monitor (ofiary 1979–2024)
- Mine-Free Cambodia Extended to 2030, Cambodianess, 16 stycznia 2025 r. (wypowiedź Heng Ratany, cel 2030)
- PEACEHAMMER Landmine Exterminating Robot for Cambodia, strona zbiórki na Kickstarterze w archiwum Wayback Machine, zapis z 17.01.2017 (autor z Crystal Lake, Illinois; opis projektu: „I need help to complete the machine with remote controls and better hydraulics”; daty 6.04–9.05.2015)
- PEACEHAMMER Landmine Exterminating Robot for Cambodia, Kicktraq (wynik kampanii: 972 USD od 14 osób)
- Cambodia, HALO Trust (kiedy zakładano miny, pas K5 przy granicy z Tajlandią)
- Publikacje CMAC, Cambodian Mine Action Centre (raporty roczne)
