Central Market, czyli Psah Thmei („Nowy Rynek”, pisany też Phsar Thmei), to żółta hala targowa w stylu art déco w centrum Phnom Penh, otwarta w 1937 r. i odnowiona w latach 2009–2011. Kupisz tu pamiątki, biżuterię, tkaniny, ubrania i jedzenie; najlepiej przyjść rano.
Central Market w pigułce
Najważniejsze fakty o hali w jednym miejscu:
- Nazwy: Central Market, Psah Thmei, Phsar Thmei, Phsa Thmey; khmerska nazwa znaczy „Nowy Rynek”.
- Otwarcie: wrzesień 1937 r., za czasów francuskiej administracji kolonialnej.
- Architektura: projekt Jeana Desbois; kopuła o średnicy ok. 45 m i wysokości ok. 26 m oraz cztery skrzydła rozchodzące się promieniście.
- Miejsce: budowę rozpoczęto w 1935 r. po osuszeniu bagna w miejscu dawnego jeziora.
- Renowacja: prace w hali trwały od stycznia 2009 r. do maja 2011 r., a odnowiony targ otwarto 25 maja 2011 r.; projekt sfinansowała Francuska Agencja Rozwoju (AFD).
- Skala: ponad 3 tys. stoisk; AFD liczyła przed renowacją ponad 3100 zarejestrowanych punktów handlowych.
- Godziny: hala nie publikuje oficjalnego rozkładu. Przewodnik Cambodia Kingdom (marzec 2026 r.) podaje 6:00–ok. 17:00, a francuska Wikipedia 7:00–17:00.
Dlaczego Central Market jest tak znany?
Central Market to najbardziej rozpoznawalny targ Phnom Penh, bo łączy handel z zabytkową architekturą. Kilka faktów to tłumaczy:
- Skala od początku: halę zbudowano w 22 miesiące (od sierpnia 1935 r.), a we wrześniu 1937 r. otworzył ją król Sisowath Monivong. Według IntoCambodia mówiono wtedy, że to największy targ w Azji.
- Układ: cztery skrzydła z łukowymi dachami rozchodzą się od kopuły po przekątnych kwartału, więc hala wypełnia cały blok między ulicami (IntoCambodia, Wikipedia).
- Złoto i biżuteria: pod kopułą działa, według przewodnika Cambodia Kingdom, największy w Kambodży wybór złotej biżuterii.
Mimo renowacji hala nie straciła bazarowego temperamentu: dalej jest głośno i tłoczno. Wikivoyage nazywa ją wprost targiem „turystycznym i drogim”.
Renowacja 2009–2011
Renowacja przywróciła zaniedbanej hali dawny wygląd i poprawiła warunki handlu. Przez dziesięciolecia budynek i jego otoczenie podupadały, więc nazwa „Nowy Rynek” pasowała do niego coraz gorzej. Francuska Agencja Rozwoju sfinansowała projekt rehabilitacji targu kwotą 6 mln euro; obejmował on nadanie targowi samodzielnego statusu, odnowienie historycznego budynku z 1937 r. oraz uporządkowanie otoczenia z nową kanalizacją i nowymi stoiskami. Prace w samej hali ruszyły w styczniu 2009 r., a uroczyste otwarcie odnowionego targu odbyło się 25 maja 2011 r.
W trakcie remontu:
- naprawiono i odtworzono oryginalną żelbetową konstrukcję hali i kopuły,
- odnowiono fasadę i zmodernizowano system odwadniania,
- nad kupcami, którzy wcześniej podczas tropikalnych ulew stali poza główną halą pod parasolami i plandekami, powstały niskie zadaszone pasaże z łukowym dachem po wszystkich czterech stronach budynku.
Co można tu kupić?
Prawie wszystko. Central Market łączy cechy targu spożywczego, miejsca dla turystów polujących na drobiazgi i zwykłej miejskiej hali, do której mieszkańcy przychodzą po rzeczy na co dzień.
Biżuteria, srebro i drobne prezenty
Przy stoiskach z biżuterią sprzedaje się też zegarki i ozdoby. Można tu znaleźć zarówno tanie pamiątki, jak i przedmioty wyglądające na znacznie cenniejsze. Jeśli nie znasz się na srebrze, kamieniach czy złocie, potraktuj zakupy jako pamiątkę, a nie inwestycję. Bezpieczniejszym wyborem są rzeczy niedrogie: bransoletki, breloki, niewielkie figurki. Więcej pomysłów znajdziesz w tekście Pamiątki z Kambodży.
Tkaniny, ubrania i rzeczy codzienne
W bocznych alejkach sprzedaje się koszulki, lekkie spodnie, chusty, torby, ubrania dziecięce i proste tekstylia domowe. Orientacyjne ceny tych rzeczy podaje tabela niżej.
Jedzenie, owoce i przekąski
Owoce na straganie w Central Market (styczeń 2020 r.). Fot. Mx. Granger, CC0, Wikimedia Commons
W dziale spożywczym leżą warzywa, ryż, zioła, ryby, mięso, słodycze i przekąski. Ceny dań przy straganach podaje tabela niżej.
Ile kosztują typowe zakupy?
Hala nie publikuje cennika, a ceny zależą od targowania. Orientacyjne ceny na targach w Kambodży (przewodnik Cambodia Kingdom, stan na marzec 2026 r.):
| Zakup | Cena orientacyjna |
|---|---|
| Koszulka z nadrukiem | 2–5 USD |
| Szal, np. krama | 3–5 USD |
| Lekkie spodnie „w słonie” | 2–4 USD |
| Magnes na lodówkę | 0,50–1 USD |
| Zupa z makaronem kuy teav przy straganie | 0,75–1,50 USD |
| Smażony ryż lub makaron | 1–2 USD |
To ceny po targowaniu. Cambodia Kingdom radzi zaczynać od ok. 40–50% ceny wywoławczej i dojść do 60–70%. Cen jedzenia się nie negocjuje. Srebra i złota nie ma w tabeli, bo ich cena zależy od wagi i próby, a nie od stoiska. Co jeszcze warto przywieźć (np. pieprz z Kampotu, rękodzieło) i co wolno wywieźć, opisuje artykuł Pamiątki z Kambodży.
Jak kupować, żeby nie przepłacić?
Targuj się spokojnie, z uśmiechem i bez walki o ostatnie kilkadziesiąt centów. Przy drobnych przekąskach i produktach codziennych ceny częściej są stałe.
- Waluta: miej drobne banknoty w dolarach amerykańskich i trochę rieli. W Kambodży obie waluty funkcjonują równolegle, a reszta bywa wydawana w rielach. Szczegóły w artykułach Waluta Kambodży i Wymiana waluty: informacje praktyczne.
- Porównuj stoiska: ten sam produkt często leży kilkanaście metrów dalej w innej cenie.
- Biżuteria i kamienie: zachowaj dystans. Jeśli sprzedawca zapewnia, że trzymasz w ręku okazję życia, odetchnij; podobne okazje zdarzają się tu codziennie.
- Bezpieczeństwo: portfel w bezpiecznym miejscu, telefon schowany głęboko, zakupy spakowane tak, by nic nie wypadało w tłumie. To zwykła zasada dla każdego gwarnego bazaru.
Kiedy najlepiej przyjść?
Najprzyjemniej rano, kiedy handel już ruszył, ale upał jeszcze nie męczy. Hala nie ma oficjalnej strony z godzinami otwarcia: przewodnik Cambodia Kingdom (marzec 2026 r.) podaje 6:00–ok. 17:00, a francuska Wikipedia 7:00–17:00. Pojedyncze stoiska otwierają się i zamykają o różnych porach, więc na zakupy nie przychodź pod koniec dnia. W południe bywa duszno, a rano najłatwiej zrobić zdjęcia kopuły i porozmawiać ze sprzedawcami. Na wizytę zarezerwuj co najmniej godzinę: łatwo utknąć przy jednym stoisku, potem przy drugim, a na końcu przy owocach.
W porze deszczowej zaletą hali jest dach: podczas ulewy wizyta na rynku bywa lepszym pomysłem niż spacer po otwartych ulicach.
Jak dojechać do Psah Thmei?
Central Market leży w dzielnicy Daun Penh, przy ulicy 130 (Cambodia Kingdom), ok. 1,2 km drogą od nabrzeża Sisowath i ok. 1,7 km od Pałacu Królewskiego (trasy w OpenStreetMap). Tuk-tuk z nabrzeża kosztuje ok. 1–2 USD (Cambodia Kingdom, marzec 2026 r.), a od Wat Phnom to ok. 1,2 km, czyli 15–20 minut spaceru przez dawną dzielnicę kolonialną. Cenę przejazdu ustal przed ruszeniem. Orientacyjny poziom cen opisujemy w tekście Zakupy i ceny w Kambodży. Kierowcy zwykle rozumieją hasła „Central Market” i „Psah Thmei”.
W hali najprościej wejść, przejść jedno skrzydło, potem kolejne i od czasu do czasu zerknąć na kopułę, która pomaga się orientować. Kolejny punkt spaceru po centrum to Pałac Królewski i Srebrna Pagoda w Phnom Penh: w przewodniku po pałacu podajemy cenę biletu, godziny otwarcia i zasady stroju.
Najczęstsze pytania
Czy Central Market nadaje się na szybkie zakupy pamiątek?
Tak. To jedno z najwygodniejszych miejsc w Phnom Penh, jeśli chcesz w krótkim czasie obejrzeć dużo drobnych pamiątek, ubrań i dodatków. Do bardziej świadomych zakupów zajrzyj najpierw do artykułu Pamiątki z Kambodży.
W jakich godzinach jest otwarty Central Market?
Oficjalnego rozkładu hala nie publikuje. Cambodia Kingdom (marzec 2026 r.) podaje 6:00–ok. 17:00, francuska Wikipedia 7:00–17:00. Najlepiej przyjść rano, bo część stoisk zamyka się wcześniej.
Ile kosztuje koszulka albo szal na Central Market?
Orientacyjnie 2–5 USD za koszulkę i 3–5 USD za szal (np. kramę), po targowaniu (Cambodia Kingdom, marzec 2026 r.). Zupa z makaronem przy straganie kosztuje 0,75–1,50 USD.
Czy na targu trzeba się targować?
Warto próbować, ale bez przesady. Najlepiej negocjować spokojnie i uprzejmie, zwłaszcza przy zakupie kilku rzeczy naraz. Przy przekąskach i produktach codziennych ceny częściej są stałe.
Kiedy odnowiono Central Market?
Prace w hali trwały od stycznia 2009 r., a odnowiony targ otwarto 25 maja 2011 r. Projekt rehabilitacji sfinansowała Francuska Agencja Rozwoju.
Pierwszą notkę o renowacji napisała dla serwisu w 2011 r. Magdalena Jukiewicz; jej treść weszła do sekcji „Renowacja 2009–2011” wyżej.
Zdjęcie główne: Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Źródła
- Agence française de développement – Réhabilitation du marché central de Phnom Penh (finansowanie 6 mln euro, zakres projektu, ponad 3100 punktów handlowych)
- IntoCambodia – Central Market (Phsar Thom Thmei) (wymiary kopuły, budowa 1935–1937 i „największy targ w Azji” w chwili otwarcia, renowacja od stycznia 2009, ponowne otwarcie 25 maja 2011, liczba stoisk)
- Cambodia Kingdom: Central Market (Psar Thmei) (godziny 6:00–ok. 17:00, ulica 130, tuk-tuk z nabrzeża, wybór złota; sprawdzone w marcu 2026 r.)
- Cambodia Kingdom: ceny na targach i ceny jedzenia ulicznego (orientacyjne ceny i zasady targowania, marzec 2026 r.)
- Wikivoyage: Phnom Penh (targ „turystyczny i drogi”)
- Wikipedia – Central Market (Phnom Penh) (uzupełniająco: budowa od sierpnia 1935 r. przez 22 miesiące, otwarcie przez króla Sisowatha Monivonga, architekt, zakres prac przy konstrukcji)
- Wikipedia (fr.) – Marché central de Phnom Penh (uzupełniająco: godziny 7–17)
- OpenStreetMap: trasy nabrzeże Sisowath – Central Market, Pałac Królewski – Central Market (samochodem, ok. 1,7 km) i Wat Phnom – Central Market (pieszo, ok. 1,2 km)
