Phnom Tamao Wildlife Rescue Centre, ok. 43 km drogą na południe od Phnom Penh, to ośrodek ratowania ponad 1 400 dzikich zwierząt. Działa w nim największe na świecie schronisko dla niedźwiedzi malajskich, prowadzone przez Free the Bears, z ponad 120 niedźwiedziami (stan na 2026 r.).
Czym jest Phnom Tamao?
Phnom Tamao Wildlife Rescue Centre to państwowy ośrodek ratowania dzikich zwierząt w prowincji Takéo, otwarty dla zwiedzających. Najważniejsze fakty:
- Kto prowadzi: właścicielem jest kambodżańska Administracja Leśna (Forestry Administration), a od 2001 r. organizacja Wildlife Alliance zapewnia pieniądze i opiekę weterynaryjną.
- Powierzchnia: ponad 2 000 ha regenerującego się lasu.
- Zwierzęta: ponad 1 400 zwierząt z ponad 100 gatunków, m.in. słonie azjatyckie, tygrysy, gibony czapkowe, wydry, ptaki i gady. Wiele z nich odebrano przemytnikom.
- Odwiedzający: prawie 300 tys. osób z Kambodży i z zagranicy rocznie.
Schronisko dla niedźwiedzi malajskich
Niedźwiedź malajski (ang. sun bear) to najmniejszy niedźwiedź świata, a schronisko w Phnom Tamao jest największym miejscem opieki nad tym gatunkiem. Free the Bears założyła je w 1997 r. i stopniowo rozbudowywała:
- 1999 r.: wybieg dla młodych,
- 2006 r.: szpital dla zwierząt,
- 2008 r.: centrum dla zwiedzających Bear Discovery,
- 2013 r.: żłobek i strefa kwarantanny.
W 2012 r. w schronisku żyło 118 niedźwiedzi, na początku 2016 r. 123, a według Free the Bears w 2026 r. ponad 120 (malajskich i himalajskich).
Według Free the Bears młode niedźwiedzie trafiające do nielegalnego handlu zwykle straciły już matkę: kłusownicy zabijają ją, by zabrać młode i sprzedać je na czarnym rynku. Niedźwiedzie zabija się też dla łap i woreczków żółciowych. W ośrodku osierocone młode trafiają do żłobka, a każde uratowane zwierzę przechodzi kwarantannę, zanim dołączy do grupy innych niedźwiedzi.
Nagroda dla opiekuna niedźwiedzi
Chuon Vuthy z Free the Bears w 2012 r. otrzymał nagrodę Future For Nature, przyznawaną młodym obrońcom zagrożonych gatunków. Pracę w Phnom Tamao zaczął w 1996 r., gdy przerwał naukę w szkole średniej, a od 2009 r. studiował zaocznie weterynarię. Część nagrody przeznaczył na edukację: autobus objeżdżający szkoły w całym kraju i ścieżkę edukacyjną Bear Discovery Trail w schronisku.
Jak odwiedzić Phnom Tamao?
Phnom Tamao można zwiedzać samodzielnie albo z wycieczką Free the Bears. Ośrodek leży przy drodze krajowej nr 2 w dystrykcie Bati; trasa z centrum Phnom Penh (od Pomnika Niepodległości) ma ok. 43 km i bez korków zajmuje ok. 40 minut (trasa OSRM, stan na 2026 r.). Wycieczka Bear Care Tour Cambodia wygląda tak (stan na październik 2026 r.):
- Cena: minimalna darowizna 90 USD od dorosłego; dzieci 4–15 lat płacą połowę, a do 3 lat jadą bezpłatnie.
- W cenie: dojazd z Phnom Penh i z powrotem, bilety wstępu do ośrodka, obiad, przewodnik i koszulka.
- Przebieg: wyjazd o 8:00 sprzed Eric Kayser Café (róg ulic 63 i 322, dzielnica BKK), przygotowanie pokarmu dla niedźwiedzi, zwiedzanie ośrodka i powrót ok. 17:30.
- Rezerwacja: e-mail bearcaretours@freethebears.org.
Przy samodzielnej wizycie:
- Godziny: codziennie 8:00–17:00, ostatnie wejście (zamknięcie bramy) o 16:00 (strona Phnom Tamao Zoological Park, stan na wrzesień 2026 r.).
- Bilet: ok. 5 USD dla dorosłego cudzoziemca (przewodniki Visit to Cambodia z września 2025 r. i Pack Lightly z czerwca 2026 r.); aktualną cenę potwierdza kasa albo park pod numerem +855 97 336 5738.
- Czas: na obejście głównych wybiegów potrzeba 3–4 godzin (te same przewodniki).
Na miejsce dojedziesz taksówką albo tuk-tukiem zamówionym w aplikacji (np. Grab) lub wynajętym na cały dzień z kierowcą, który zaczeka; cenę przejazdu aplikacja pokazuje przed zamówieniem. Jak wybierać miejsca ze zwierzętami, które nie szkodzą zwierzętom, wyjaśnia artykuł Turystyka odpowiedzialna w Kambodży – zasady.
Inne spotkania ze zwierzętami w stolicy opisuje artykuł Małpy przy Wat Phnom i ugryzienie: co robić, a o stolicy sprzed lat opowiada tekst Kontrasty Phnom Penh: reportaż z 2010 r.. Przegląd dzikich zwierząt kraju zawiera artykuł Fauna Kambodży: ssaki, ptaki, ryby i gatunki zagrożone.
Najczęstsze pytania
Czy można odwiedzić Phnom Tamao?
Tak. Ośrodek jest otwarty dla zwiedzających i przyjmuje prawie 300 tys. osób rocznie. Można przyjechać samodzielnie albo z wycieczką Free the Bears z Phnom Penh.
Ile kosztuje wycieczka do schroniska niedźwiedzi?
Bear Care Tour Cambodia kosztuje co najmniej 90 USD od dorosłego (stan na październik 2026 r.). W cenie są dojazd z Phnom Penh, bilety wstępu, obiad i przewodnik.
Ile kosztuje bilet do Phnom Tamao i w jakich godzinach jest otwarte?
Ośrodek jest otwarty codziennie od 8:00 do 17:00, a brama zamyka się o 16:00 (strona parku, wrzesień 2026 r.). Bilet dla dorosłego cudzoziemca kosztuje ok. 5 USD według przewodników z lat 2025–2026; aktualną cenę podaje kasa przy wjeździe.
Jak daleko jest Phnom Tamao od Phnom Penh?
Około 43 km drogą na południe od centrum stolicy, w prowincji Takéo. Przejazd samochodem bez korków trwa ok. 40 minut.
Pierwszą wersję tego artykułu napisała w 2012 r. Patrycja Bałabańska; obecną opracowała Redakcja ABC Kambodża.
Zdjęcie główne: Rushen, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons. Zdjęcie ilustracyjne: niedźwiedź malajski w parku narodowym Kaeng Krachan w Tajlandii.
Źródła
- Wildlife Care, Wildlife Alliance (powierzchnia, liczba zwierząt i gatunków, odwiedzający, rola Administracji Leśnej)
- Cambodia Sanctuary, Free the Bears (schronisko od 1997 r., ponad 120 niedźwiedzi, etapy rozbudowy)
- Bear Care Tour Cambodia, Free the Bears (cena i program wycieczki)
- Bear Cub Rescue, Free the Bears (dlaczego młode trafiają do handlu)
- Vuthy Chuon, Future For Nature (laureat nagrody w 2012 r.)
- Park Information, Phnom Tamao Zoological Park, wrzesień 2026 r. (godziny 8:00–17:00, zamknięcie bramy 16:00, adres przy drodze nr 2, telefon; dostęp 2 października 2026 r.)
- Phnom Tamao Wildlife Rescue Center, Visit to Cambodia, 16 września 2025 r. (bilet ok. 5 USD dla dorosłego cudzoziemca)
- Phnom Tamao Wildlife Rescue Center Visit Guide, Pack Lightly, 19 czerwca 2026 r. (bilet 5 USD, 3–4 godziny zwiedzania)
- Trasa OSRM: Pomnik Niepodległości w Phnom Penh → Phnom Tamao, OpenStreetMap, 2.10.2026 (42,8 km, ok. 41 minut)
- Phnom Tamao Wildlife Rescue Centre, Wikipedia (uzupełnienie: prowincja Takéo)
