Małżeństwa osób tej samej płci nie są w Kambodży legalne (stan na październik 2026 r.): art. 45 konstytucji mówi o związku „jednego męża i jednej żony”, a związków partnerskich prawo nie przewiduje. Już w 2004 r. poparł je jednak król Norodom Sihanouk, a w 2022 r. 57% Kambodżan.
Jaki jest stan prawny w Kambodży?
Stan prawny i społeczny w październiku 2026 r. wygląda tak:
- Stosunki osób tej samej płci: nie są w Kambodży karalne. Kraju nie ma na liście 66 jurysdykcji, które karzą dobrowolne kontakty seksualne osób tej samej płci, prowadzonej przez organizację Human Dignity Trust. Dotyczy to także turystów.
- Małżeństwa jednopłciowe: niedopuszczalne. Art. 45 konstytucji stanowi, że małżeństwo zawiera się zgodnie z prawem, na zasadzie dobrowolnej zgody „jednego męża i jednej żony”.
- Związki partnerskie: brak. Pary mogą jedynie podpisać „deklarację relacji rodzinnej” (Declaration of Family Relationship), prywatną umowę opracowaną przez organizację Rainbow Community Kampuchea (RoCK). Od 2020 r. przyjmują ją władze części gmin: w czerwcu 2021 r. było to 68 gmin w 20 prowincjach, a do 2024 r. zarejestrowały się w ten sposób 32 pary. Dokument nie jest prawnie wiążący, ale bywa doraźnym zabezpieczeniem, np. w sprawach mieszkania i majątku.
- Debata: 15 lutego 2026 r. dziennik „Khmer Times” poinformował, że rządowy Kambodżański Komitet Praw Człowieka (CHRC) ponownie poparł prawne uznanie małżeństw jednopłciowych, zaznaczając, że zanim projekt ustawy mógłby ruszyć, potrzebna jest zmiana konstytucji i szczegółowa analiza prawna. Temat wraca też w powszechnych przeglądach okresowych ONZ (UPR), którym Kambodża podlegała m.in. w 2019 i 2024 r.
- Opinia społeczna: w badaniu Pew Research Center z czerwca–września 2022 r. legalizację popierało 57% dorosłych Kambodżan, mniej niż w Wietnamie (65%) i Tajlandii (60%).
Organizacje LGBT opisują jednak, że część osób spotyka się z odrzuceniem w rodzinie lub presją, by zawrzeć tradycyjne małżeństwo, zwłaszcza na wsi. Jak wygląda khmerski ślub, opisujemy w artykule khmerski ślub i wesele.
Co powiedział Sihanouk w 2004 r.?
20 lutego 2004 r. Norodom Sihanouk, wówczas król i konstytucyjny monarcha bez władzy wykonawczej, opublikował po francusku podpisane oświadczenie na swojej stronie internetowej. Napisał je po obejrzeniu w telewizji relacji ze ślubów par jednopłciowych w San Francisco, gdzie wydano wtedy ponad 2800 takich zezwoleń. Stwierdził, że skoro Kambodża wybrała w 1993 r. ustrój „liberalnej demokracji”, powinna dopuszczać małżeństwa „mężczyzny z mężczyzną albo kobiety z kobietą”. Dodał też, że osoby transpłciowe należy akceptować i dobrze traktować we wspólnocie narodowej.
Sihanouk abdykował 7 października 2004 r., a zmarł 15 października 2012 r.; jego życie opisujemy w artykule Norodom Sihanouk – życiorys króla ojca. Według Voice of America (2017) stanowisko z 2004 r. nie zostało zmienione za panowania obecnego króla, Norodoma Sihamoniego.
Co na to buddyzm?
Buddyzm therawada, religia większości Kambodżan, nie zajmuje jednoznacznego stanowiska w sprawie orientacji seksualnej. Wskazania moralne potępiają przede wszystkim niewłaściwe postępowanie seksualne, np. oparte na oszustwie, krzywdzie lub przemocy. Więcej o religii w artykule buddyzm w Kambodży.
Najczęstsze pytania
Czy w Kambodży są legalne małżeństwa jednopłciowe?
Nie. Konstytucja definiuje małżeństwo jako związek jednego męża i jednej żony, a prawo nie przewiduje też związków partnerskich (stan na październik 2026 r.).
Czy związki osób tej samej płci są w Kambodży karalne?
Nie. Kambodża nie karze dobrowolnych kontaktów seksualnych osób tej samej płci (według Human Dignity Trust, stan na październik 2026 r.). Pary jednopłciowe, także turyści, nie łamią prawa, choć ich związek nie ma uznania prawnego.
Czy pary jednopłciowe mogą w Kambodży jakoś sformalizować związek?
Tylko częściowo: w niektórych gminach władze przyjmują „deklarację relacji rodzinnej”, prywatną umowę, która nie jest prawnie wiążąca.
Czy Kambodżanie popierają małżeństwa jednopłciowe?
Według Pew Research Center w 2022 r. popierało je 57% dorosłych, co plasowało Kambodżę za Wietnamem i Tajlandią, ale przed większością krajów regionu.
Pierwszą wersję tego artykułu napisała w 2011 r. Patrycja Bałabańska; obecną opracowała Redakcja ABC Kambodża.
Zdjęcie główne: Hanay, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Źródła
- Constitution of Cambodia (art. 45) – Constitute Project (definicja małżeństwa).
- Cambodian King gives thumbs up to same-sex marriage – The Globe and Mail, 2004 (oświadczenie Sihanouka z 20 lutego 2004 r.).
- Across Asia, views of same-sex marriage vary widely – Pew Research Center, 27.11.2023 (57% poparcia w 2022 r.).
- Rainbow Community Kampuchea Organisation (RoCK): Our Journeys towards Marriage Equality – APCOM, 2021 (deklaracja relacji rodzinnej, 68 gmin w 20 prowincjach).
- Cambodia continues the journey towards legal marriage equality – IWDA, 1.10.2024 (32 zarejestrowane pary, status prawny deklaracji).
- CHRC endorses same-sex marriage – Khmer Times, 15.02.2026 (stanowisko Kambodżańskiego Komitetu Praw Człowieka; treść potwierdzona w kanale RSS dziennika, dostęp 2.10.2026).
- Map of Jurisdictions that Criminalise LGBT People – Human Dignity Trust (66 jurysdykcji karzących kontakty osób tej samej płci; Kambodży wśród nich nie ma; dostęp 2.10.2026).
- Cambodian LGBT Comes Out of the Shadows – Voice of America, 21.03.2017 (stanowisko z 2004 r. za panowania Sihamoniego, sytuacja osób LGBT w rodzinach).
- Cambodia – UPR Info (cykle przeglądu UPR: 2019 i 2024).
