Narodowy Dzień Kultury w Kambodży przypada 3 marca i nie jest dniem wolnym od pracy; w 2026 r. obchodzono go po raz 28., w Phnom Penh. W 2012 r. główne obchody gościła prowincja Pailin, słynąca z tańca pawia.
Czym jest Narodowy Dzień Kultury?
Narodowy Dzień Kultury to coroczne święto kultury khmerskiej obchodzone 3 marca. Organizuje je Ministerstwo Kultury i Sztuk Pięknych (MCFA), a jego celem jest promowanie dziedzictwa kulturowego i zachęcanie młodzieży do jego zachowania. Najważniejsze informacje w skrócie:
- Data: 3 marca, co roku.
- Od kiedy: od 1999 r. (obchody z 2026 r. były według ministerstwa 28.).
- Dzień wolny: nie; 3 marca nie ma w wykazach płatnych dni wolnych na 2026 i 2027 r.
- Miejsce głównych obchodów: zmienia się; w 2012 r. była to prowincja Pailin, w 2026 r. Phnom Penh.
Pozostałe święta, także te z dniem wolnym, opisuje artykuł święta i festiwale w Kambodży.
Narodowy Dzień Kultury w 2026 r.
Obchody 28. Narodowego Dnia Kultury odbyły się 3 marca 2026 r. w sali konferencyjnej Chaktomuk w Phnom Penh pod hasłem „Młodzież dla kultury narodowej”. W spotkaniu z artystami z całego kraju wzięło udział ok. 700 osób: urzędnicy, organizacje młodzieżowe, stowarzyszenia kulturalne, zespoły sztuk scenicznych, grupy teatru yike, filmowcy i dziennikarze. Uroczystości przewodniczył wicepremier Hun Many jako przedstawiciel premiera.
Festiwal w Pailin w 2012 r.
W 2012 r. ministerstwo zorganizowało główne obchody w Pailin, małej prowincji przy granicy z Tajlandią. Pailin to region o szczególnej historii: według historyczki Natashy Pairaudeau (Uniwersytet Cambridge) w latach 70. XIX w. szańscy poszukiwacze i birmańscy kupcy odkryli tu bogate złoża rubinów i szafirów, a przez prawie sto lat kopalniami rządzili migranci zwani Kula (Kola, od birmańskiego słowa „cudzoziemiec”). Ich śladem jest główna świątynia na wzgórzu Phnom Yat: brama u stóp wzgórza i stupy mają birmański styl, a marmurowe posągi Buddy – szański. Pailin było też jednym z ostatnich bastionów Czerwonych Khmerów: rząd odzyskał wpływ na region dopiero po kapitulacji frakcji Ieng Sary w 1996 r., po której Pailin otrzymało status specjalnej strefy administracyjnej, a w 2001 r. zostało wydzielone z prowincji Battambang jako osobna jednostka.
Pierwsza wersja tego artykułu (marzec 2012 r.) opisywała program z tańcami Apsara, pokazami zespołów z sąsiednich prowincji i tańcem pawia (Robam Kngok Pailin), znakiem rozpoznawczym Pailin. Sam taniec jest związany z ludem Kula: według Pairaudeau „pawi taniec Kola” ma w repertuarze Narodowy Balet Kambodży w Phnom Penh, a Kula wymienia się wśród grup etnicznych kraju.
Gdzie poznać tradycyjną sztukę khmerską?
Tańce, które pokazuje się podczas Dnia Kultury, opisujemy w artykułach apsary – niebiańskie tancerki i balet królewski, a tradycyjne przedstawienia z figurami ze skóry w tekście o teatrze cieni. Kulturę ludową widać też na świeckich festiwalach, takich jak parada gigantycznych kukiełek w Siem Reap, a o ginącej muzyce piszemy w sekcji Preun – muzyka ludu Kuy artykułu o ludności Kambodży.
Najczęstsze pytania
Czy 3 marca to w Kambodży dzień wolny od pracy?
Nie. Narodowy Dzień Kultury nie figuruje w oficjalnych wykazach płatnych dni wolnych na 2026 i 2027 r.; urzędy pracują normalnie.
Od kiedy obchodzi się Narodowy Dzień Kultury?
Od 1999 r.; w 2026 r. obchodzono go po raz 28.
Gdzie odbywają się główne obchody?
Miejsce się zmienia: w 2012 r. gospodarzem była prowincja Pailin, a w 2026 r. uroczystości odbyły się w Phnom Penh.
Pierwszą wersję tego artykułu napisała w 2012 r. Patrycja Bałabańska; obecną opracowała Redakcja ABC Kambodża.
Zdjęcie główne: taniec pawia z Pailin podczas pokazu tańca khmerskiego w Phnom Penh (2016 r.), fot. Marcin Konsek, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Źródła
- 28. Narodowy Dzień Kultury, 3 marca 2026 r. – Ministerstwo Kultury i Sztuk Pięknych Kambodży (MCFA) (miejsce, hasło i przebieg obchodów w 2026 r.).
- Prakas nr 216/25 w sprawie dni wolnych w 2026 r. (PDF), Ministerstwo Pracy i Szkolenia Zawodowego Kambodży, 18 września 2025 r.
- Cambodia Has 22 Public Holidays in 2027 – Cambodianess, 19.09.2026 (subdekret nr 198 z 16.09.2026, 22 dni wolne) oraz lista dat (kalendarz na 2027 r.) – Realestate.com.kh (jedyny dzień wolny w marcu 2027 r.: 8 marca; dostęp 2.10.2026)
- Natasha Pairaudeau, „Researching a Shan gem mining community in Cambodia”, Archives of Economic Life in South and Southeast Asia, Uniwersytet Cambridge, 2021 (Kula/Kola i wydobycie rubinów i szafirów od lat 70. XIX w., birmańsko-szańska architektura świątyni Phnom Yat, kapitulacja Ieng Sary w 1996 r. i specjalna strefa administracyjna, „Kola Peacock Dance” w repertuarze baletu w Phnom Penh).
- Pailin – Tourism of Cambodia (wydzielenie z prowincji Battambang w 2001 r., ceremonia reintegracji w 1996 r.).
- Pailin Peacock Dance – opis tańca na pokazie w Phnom Penh, fot. Marcin Konsek (2016), Wikimedia Commons (uzupełniająco: nazwa Robam Kngok Pailin).