Khmerski Nowy Rok (Chaul Chnam Thmey) przypada w połowie kwietnia: w 2026 r. dniami wolnymi były 14–16 kwietnia i tak samo będzie w 2027 r. To największe święto rodzinne w Kambodży, z wizytami w pagodach i polewaniem się wodą na ulicach.
Kiedy wypada Khmerski Nowy Rok?
Termin Khmerskiego Nowego Roku wyznacza tradycyjny kalendarz khmerski, dlatego święto zaczyna się zwykle 13 lub 14 kwietnia. Przypada na koniec pory suchej, w najgorętszym okresie roku. Dokładne dni wolne co roku ustala rząd w subdekrecie, a Ministerstwo Pracy i Szkolenia Zawodowego przenosi je na sektor prywatny prakasem o płatnych dniach wolnych:
| Rok | Dni wolne | Rok zodiaku, który się rozpoczyna | Podstawa |
|---|---|---|---|
| 2024 | 13–16 kwietnia (4 dni) | Smok | Prakas nr 274 z 26.09.2023 r. |
| 2025 | 14–16 kwietnia (3 dni) | Wąż | Prakas nr 218/24 z 18.10.2024 r. |
| 2026 | 14–16 kwietnia (3 dni) | Koń | Prakas nr 216/25 z 18.09.2025 r. |
| 2027 | 14–16 kwietnia (3 dni) | Koza | subdekret nr 198 z 16.09.2026 r. (Cambodianess) |
Subdekret na 2027 r. przewiduje łącznie 22 dni wolne; pełną listę świąt na 2026 i 2027 r. zawiera artykuł Święta w Kambodży: kalendarz dni wolnych i festiwali. Lata khmerskiego zodiaku idą w stałym, 12-letnim cyklu, więc po roku Konia (2026) następuje rok Kozy (2027). Jak Khmerowie liczą lata i dlaczego zmiana roku nie wypada 1 stycznia, wyjaśniamy w tekście Jak Kambodżanie liczą lata?.
Trzy dni obchodów
Każdy z trzech dni święta ma własną nazwę i własne rytuały (według Tourism Cambodia):
- Moha Sangkran (dzień 1). Wejście w nowy rok. Ludzie ubierają się odświętnie, zapalają świece i kadzidła przy domowych ołtarzykach i oddają cześć Buddzie. Tradycyjnie obmywa się twarz rano, pierś po południu i stopy wieczorem. Rodziny zanoszą jedzenie mnichom, a przy pagodach zaczyna się usypywanie kopców z piasku.
- Virak Vanabat (dzień 2). Dzień dobroczynności: dzieci obdarowują rodziców i dziadków ubraniami lub pieniędzmi, rodziny pomagają potrzebującym, a w klasztorach odbywają się ceremonie ku czci przodków.
- Virak Loeng Sak (dzień 3). Dzień oczyszczenia: mnisi błogosławią usypane kopce z piasku, a wierni obmywają posągi Buddy i skrapiają mnichów oraz starszych członków rodziny perfumowaną wodą, by symbolicznie zmyć złe uczynki i przynieść szczęście.
Wspólny rdzeń obchodów jest wszędzie ten sam: pagoda, rodzina, ofiary dla mnichów i symboliczne oczyszczenie przed nowym etapem. Na terenie świątyń usypuje się kopce z piasku, które symbolizują święte miejsca buddyzmu, a na ulicach i podwórkach urządza się tradycyjne gry, np. Chol Chhoung, w której dwie drużyny rzucają do siebie i łapią zwinięty przedmiot (chhoung), a drużyna trafiona musi zatańczyć, żeby go odzyskać. Dlaczego każdy rok ma inną patronkę, jedną z siedmiu córek boga Kabila Maha Brahmy, opowiada legenda khmerskiego Nowego Roku.
Woda, talk i zabawy
Polewanie się wodą to dla przyjezdnych najbardziej widowiskowy zwyczaj święta. W środku najgorętszego okresu roku łączy się z potrzebą ochłody i symboliką oczyszczenia, a w niektórych miejscach używa się też perfumowanego talku. Nie chodzi jednak wyłącznie o hałaśliwą zabawę: w domach i świątyniach rytuały mają spokojniejszy charakter i polegają na skrapianiu dłoni starszych, obmywaniu figur Buddy i składaniu kwiatów, świec oraz kadzideł.
Wskazówki dla podróżnego
W czasie święta miasta pustoszeją, bo wiele osób wraca do rodzinnych miejscowości, a transport bywa przepełniony. Kilka zasad ułatwia podróż:
- Rezerwuj wcześniej. W dniach tuż przed świętem autobusy i prywatne transfery są oblegane, a w samym święcie część usług działa wolniej.
- Przygotuj się na zamknięte miejsca. W dni wolne nie pracują urzędy i banki, a część sklepów i restauracji ma skrócone godziny albo jest zamknięta.
- Zabezpiecz sprzęt. Telefon i dokumenty trzymaj w wodoodpornym etui, bo możesz zostać oblany bez ostrzeżenia.
- Odwiedź pagodę. Nawet jeśli nie chcesz uczestniczyć w zabawie, warto zobaczyć spokojniejszą, rytualną stronę święta, zachowując zasady opisane w artykule o buddyzmie w Kambodży.
- Pomyśl o pogodzie. Kwiecień to szczyt gorącego okresu roku (patrz kiedy jechać do Kambodży).
Najczęstsze pytania
Kiedy jest Khmerski Nowy Rok w 2027 roku?
W dniach 14–16 kwietnia 2027 r. (3 dni wolne) według subdekretu rządu nr 198 z 16 września 2026 r. W latach 2024–2026 święto zaczynało się 13 lub 14 kwietnia i trwało do 16 kwietnia.
Czy Khmerski Nowy Rok to to samo co Chiński Nowy Rok?
Nie. Khmerski Nowy Rok to święto buddyjskie i rolnicze w kwietniu, a Chiński Nowy Rok wypada na przełomie stycznia i lutego i obchodzi go głównie społeczność chińska. Ile razy w roku Kambodżanie świętują nowy rok, wyjaśniamy w tekście Ile razy Kambodżanie świętują Nowy Rok?.
Gdzie znaleźć daty pozostałych świąt?
W artykule Święta w Kambodży: kalendarz dni wolnych i festiwali zebraliśmy tabelę wszystkich dni wolnych na 2026 i 2027 r.
Zdjęcie główne: Kunkhmer00, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Źródła
- Ministerstwo Pracy i Szkolenia Zawodowego: Prakas nr 216/25 o płatnych dniach wolnych w 2026 r. (PDF, po khmersku)
- Ministerstwo Pracy i Szkolenia Zawodowego: Prakas nr 218/24 o płatnych dniach wolnych w 2025 r. (PDF, po khmersku)
- Ministerstwo Pracy i Szkolenia Zawodowego: Prakas nr 274 o płatnych dniach wolnych w 2024 r. (PDF, po khmersku)
- Cambodianess: Cambodia Has 22 Public Holidays in 2027, 19.09.2026 (subdekret nr 198 z 16.09.2026, 22 dni wolne w 2027 r., Nowy Rok khmerski 14–16.04.2027)
- Realestate.com.kh: [2027 Updated] Cambodia’s Official 2027 Public Holidays Schedule (uzupełniająco: lista dat 2027; dostęp 2.10.2026)
- Tourism Cambodia: Khmer New Year (trzy dni, obmywanie, kopce z piasku, gry)
- Wikipedia: Cambodian New Year (opis gry Chol Chhoung, uzupełniająco)
