Kambodża ma co najmniej 162 gatunki ssaków, ok. 600 gatunków ptaków, ok. 210 gatunków gadów i ponad 870 gatunków ryb. Żyją tu m.in. słonie azjatyckie, gaury, pantery mgliste i delfiny irawadzkie, a tygrys uchodzi za wymarłego w praktyce.
Ile gatunków zwierząt żyje w Kambodży?
Liczby gatunków w Kambodży:
| Grupa | Liczba gatunków | Źródło |
|---|---|---|
| Ssaki | co najmniej 162 | baza gatunków Cambodia Clearing House Mechanism Ministerstwa Środowiska (stan z grudnia 2018 r.) |
| Ptaki | ok. 600 (601 w bazie) | jw.; Konwencja o różnorodności biologicznej podaje „ponad 500” |
| Gady | 210 | Reptile Database, wyszukiwanie dla Kambodży, październik 2026 r. |
| Ryby | 874–955 | profil Kambodży w Konwencji o różnorodności biologicznej: 874 gatunki; baza Clearing House Mechanism: 955 (ryby słodkowodne i morskie) |
Różne zestawienia podają nieco inne liczby (np. baza Clearing House Mechanism wymienia 173 gady, a Reptile Database 210), bo katalogi bywają porządkowane, a nowe badania dopisują obserwacje. W regionie Wielkiego Mekongu wciąż odkrywa się nowe gatunki, o czym piszemy w tekście Nowe gatunki nad Mekongiem: 3 624 odkrycia od 1997 r..
Gdzie żyje kambodżańska fauna?
Fauna Kambodży żyje w kilku typach siedlisk, a nie w jednym „zwierzęcym krajobrazie”; ukształtowanie kraju opisuje artykuł Geografia Kambodży. Inne gatunki spotyka się w lasach monsunowych i wilgotnych lasach wiecznie zielonych opisanych w tekście o florze Kambodży, inne w zalewowych lasach i mokradłach Tonle Sap, a jeszcze inne w namorzynach przy Zatoce Tajlandzkiej. Największe obszary chronione zebraliśmy w przeglądzie parków narodowych Kambodży. Jeśli las znika, zwierzęta znikają razem z nim, a gdy rzeka traci naturalny rytm, kurczy się przestrzeń dla ryb, wydr i delfinów.
Jakie ssaki żyją w Kambodży?
Do dużych ssaków należą słonie azjatyckie (ze słoniami tradycyjnie wiąże życie lud opisany w tekście Bunong – mniejszość etniczna z Mondulkiri), gaury, dzikie bawoły, jelenie, niedźwiedzie (m.in. malajskie), wydry i wiewiórki latające. Wśród małp występują gibony i makaki; w 2010 r. opisano nowy gatunek gibona czubatego, żyjący także w północno-wschodniej Kambodży (Nowy gatunek gibona: Nomascus annamensis). Z drapieżników cenne są pantery mgliste i dhole. Uratowane niedźwiedzie malajskie można zobaczyć w ośrodku opisanym w tekście Phnom Tamao: ośrodek ratunkowy dla niedźwiedzi malajskich.
W badaniu fotopułapkowym przeprowadzonym w latach 2021 i 2023 w Parku Narodowym Virachey odnotowano 89 gatunków, w tym gaura, dhola, panterę mglistą, niedźwiedzia himalajskiego i łuskowca sundajskiego. Słoni w tych zdjęciach nie zarejestrowano, choć wiadomo, że niewielka populacja w parku występuje.
Gatunki, które zniknęły lub są na krawędzi
Kilka symbolicznych gatunków Kambodży wyginęło albo jest bliskich wyginięcia:
- Tygrys: uznawany za funkcjonalnie wymarłego w Kambodży. Ostatni potwierdzony zapis na fotopułapce pochodzi z 2007 r. z prowincji Mondulkiri, a jeszcze w 1999 r. kraj miał według niektórych szacunków drugą co do wielkości populację tygrysów na świecie (Mongabay). Plany ponownego wprowadzenia tygrysów istnieją, ale napotykają poważne trudności (brak dostatecznie dużych siedlisk, kłusownictwo).
- Kuprej: zwierzę narodowe Kambodży (IUCN SSC Asian Wild Cattle Specialist Group), opisany naukowo w 1937 r. (Urbain). Według karty Czerwonej Listy IUCN (ocena z 2016 r.) ostatnie pewne obserwacje pochodzą z lat 1969–1970, a gatunek ma status krytycznie zagrożonego, prawdopodobnie wymarłego.
- Nosorożec jawajski: dawniej żył w całej Azji Południowo-Wschodniej. Ostatniego nosorożca jawajskiego w Wietnamie kłusownicy zabili dla rogu w 2010 r., więc gatunek przetrwał już tylko w Parku Narodowym Ujung Kulon na Jawie (International Rhino Foundation).
Jakie ptaki żyją w Kambodży?
Kambodża jest ważną ostoją rzadkich ptaków wodnych. Mokradła, sezonowe rozlewiska i płytkie zbiorniki północy i północnego wschodu utrzymują populacje gatunków, które w innych częściach regionu niemal zanikły. Narodowym ptakiem jest ibis olbrzymi, krytycznie zagrożony. Kambodża jest też ostatnim dużym bastionem ibisa białoramiennego: według BirdLife International mieszka tu ok. 87–95% światowej populacji, szacowanej na co najmniej 1000 ptaków (w tym ok. 670 dorosłych). Więcej o rzadkich ptakach przeczytasz w artykule Rzadkie gatunki ptaków Kambodży.
Jakie ryby i zwierzęta wodne żyją w Kambodży?
Kambodża ma ponad 870 gatunków ryb (874 według profilu kraju w Konwencji o różnorodności biologicznej), w większości słodkowodnych, głównie w wodach Tonle Sap i Mekongu. Rybołówstwo jest ważną gałęzią gospodarki, a ryby stanowią znaczną część diety mieszkańców. Jezioro Tonle Sap i dolny Mekong to jeden z najważniejszych systemów wodnych Indochin.
W Mekongu żyją też delfiny irawadzkie, dziś jedna z najbardziej zagrożonych populacji ssaków wodnych w Azji. Zamieszkują ok. 190-kilometrowy odcinek rzeki między Kratie a wodospadami Khone na granicy z Laosem (WWF, 2011). W lutym 2026 r. zespół Administracji Rybołówstwa i WWF naliczył 113 delfinów (w 2024 r. ok. 105), a od 2025 r. nie odnotowano żadnego padnięcia. Głównym zagrożeniem są sieci rybackie, w których delfiny się topią, dlatego 24 sierpnia 2012 r. rząd wyznaczył na ok. 180-kilometrowym odcinku, od wschodniej części prowincji Kratie do granicy z Laosem, strefę ochronną z zakazem sieci skrzelowych (AFP). Więcej: Ostatnia szansa dla delfinów rzecznych.
Krokodyle: dzikie i z ferm
Krokodyl syjamski (Crocodylus siamensis) jest krytycznie zagrożony według IUCN (Bezuijen i in. 2012). Zniknął z ok. 99% dawnego zasięgu i obawiano się, że wyginął na wolności, ale na początku 2000 r. zespół kierowany przez organizację Fauna & Flora odnalazł go w Górach Kardamonowych. Kambodża ma dziś największe znane dzikie populacje: według Fauna & Flora żyje tu ok. 400 osobników, a na całym świecie na wolności zostało mniej niż 250 dorosłych. Od 2012 r. działa krajowy program rozrodu i wypuszczania młodych do rzek.
Zupełnie inną historią są fermy krokodyli, działające głównie wokół jeziora Tonle Sap. Kambodża eksportowała młode krokodyle na fermy w Tajlandii, Wietnamie i Chinach, gdzie hoduje się je na skóry i mięso. Fermy są jednak problemem dla ochrony gatunku, bo krokodyle syjamskie krzyżuje się na nich z innymi gatunkami, a większość osobników w niewoli to mieszańce (Fauna & Flora).
Jakie zagrożenia dotyczą fauny Kambodży?
Głównym problemem są nielegalny wyrąb lasów, kłusownictwo, zastawianie sideł i handel dzikimi zwierzętami. Według analizy Global Forest Watch, opisanej przez Mongabay 27 października 2025 r., w 2024 r. kraj stracił ok. 93 tys. ha pokrywy drzew, z czego 56% na terenach chronionych. Wiele gatunków jest objętych ochroną i uznanych przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) za zagrożone. Zagrożona jest też woda: bez zdrowego Mekongu i Tonle Sap nie da się chronić ryb, delfinów ani ptaków wodnych.
Jak oglądać zwierzęta odpowiedzialnie?
Zwierzęta najlepiej oglądać w naturze, z lokalnym przewodnikiem. Dzikie słonie i duże drapieżniki żyją w odległych parkach i są skryte, więc nie licz na safari. Częściej zobaczysz ptaki, motyle i ślady ssaków; najlepsze miejsca do obserwacji ptaków opisuje tekst Gdzie obserwować rzadkie ptaki w Kambodży. Warto korzystać z lokalnych przewodników i ośrodków ochrony przyrody, a nie kupować wyrobów z dzikich zwierząt. Więcej wskazówek: ekoturystyka w Kambodży.
Słoń z kornakiem z fundacji Airavata w prowincji Ratanakiri. Dzikie słonie żyją w odległych parkach i są rzadko spotykane. Fot. Dan Koehl, CC BY 3.0, Wikimedia Commons
Najczęstsze pytania
Czy w Kambodży żyją tygrysy?
Nie. Tygrys jest uznawany za funkcjonalnie wymarłego, a ostatni potwierdzony zapis z fotopułapki pochodzi z 2007 r.
Jakie jest zwierzę narodowe Kambodży?
Kuprej, dziki wół opisany naukowo w 1937 r. Według IUCN jest krytycznie zagrożony, prawdopodobnie wymarły; ostatnie pewne obserwacje pochodzą z lat 1969–1970. Narodowym ptakiem jest ibis olbrzymi (WCS Cambodia).
Ile delfinów żyje w kambodżańskim Mekongu?
113 według liczenia Administracji Rybołówstwa i WWF z lutego 2026 r.; w 2024 r. było ich ok. 105.
Czy w Kambodży żyją krokodyle?
Tak. Dziki krokodyl syjamski, krytycznie zagrożony według IUCN, przetrwał głównie w Górach Kardamonowych, gdzie odnaleziono go w 2000 r. (Fauna & Flora). Wokół Tonle Sap działają fermy krokodyli.
Zdjęcie główne: gibony czapkowe na terenie Angkoru, luty 2025 r. Fot. Charles J. Sharp, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Źródła
- Agence Kampuchea Presse – Mekong Irrawaddy dolphin population climbs to 113, 17.02.2026 (liczba delfinów, brak padnięć od 2025 r.)
- Fauna & Flora – Virachey National Park Biodiversity Survey Report, Cambodia 2024 (fotopułapki 2021 i 2023)
- Mongabay – Most Cambodia & Laos tree cover loss in 2024 happened inside protected areas, 27.10.2025 (93 tys. ha utraty pokrywy drzew w 2024 r., 56% na terenach chronionych, dane GFW/UMD)
- Mongabay – Is Cambodia’s plan to reintroduce tigers doomed to fail? (status tygrysa)
- The Reptile Database: gatunki gadów w Kambodży (210 gatunków, stan na 2.10.2026)
- Convention on Biological Diversity: profil Kambodży (ryby 874, ptaki ponad 500)
- Cambodia Clearing House Mechanism, Ministerstwo Środowiska – baza gatunków (archiwum z 28.12.2018) (ssaki 162, ptaki 601, gady 173, ryby 955)
- IUCN Red List – Bos sauveli (Timmins, Burton i Hedges, 2016) (kuprej: opis Urbain 1937, ostatnie pewne obserwacje 1969/70, CR – prawdopodobnie wymarły; dostęp 2.10.2026)
- IUCN SSC Asian Wild Cattle Specialist Group – Kouprey (kuprej zwierzęciem narodowym Kambodży)
- WCS Cambodia – Giant Ibis, Cambodia’s National Bird (ibis olbrzymi ptakiem narodowym)
- IUCN Red List – Crocodylus siamensis (Bezuijen i in., 2012) (status CR)
- Fauna & Flora – Siamese crocodile i Conserving Siamese crocodiles in Cambodia (odkrycie w Górach Kardamonowych na początku 2000 r., ok. 400 osobników w Kambodży, mniej niż 250 dorosłych na wolności, program wsiedleń od 2012 r.; dostęp 2.10.2026)
- International Rhino Foundation – Vietnam i Javan rhino (ostatni nosorożec jawajski w Wietnamie zabity w 2010 r.; gatunek tylko w Ujung Kulon)
- Al Jazeera – WWF: Mekong dolphins close to extinction, 17.08.2011 (odcinek 190 km od Kratie do wodospadów Khone, studium WWF)
- AFP w „Jakarta Globe” – Cambodia Creates Safe Zones for Mekong Dolphins, 24.08.2012 (kopia w Internet Archive) (strefa 180 km z zakazem sieci skrzelowych)
- Wikipedia – Siamese crocodile (uzupełniająco: fermy wokół Tonle Sap i eksport młodych krokodyli)
- BirdLife International – White-shouldered Ibis Pseudibis davisoni, karta gatunku (Kambodża: ok. 87–95% światowej populacji; co najmniej 1000 osobników, 670 dorosłych; dostęp 2.10.2026)
_family_Angkor.jpg){kind=link}