Lolei to cztery ceglane wieże, które król Yasovarman I poświęcił Śiwie i swoim przodkom w 893 roku, stojące na sztucznej wyspie w dawnym zbiorniku Indratataka. To najbardziej wysunięta na północ świątynia Grupy Roluos, objęta biletem Angkor Pass.
Lolei w skrócie
- Fundator: Yasovarman I (889–910), poświęcenie w 893 r., na początku jego panowania.
- Budowla: cztery ceglane wieże w dwóch rzędach na dwupoziomowej platformie; górny taras ma 90 na 80 m i 2,4 m wysokości.
- Położenie: wyspa pośrodku dawnego zbiornika Indratataka (3,8 na 0,8 km), 500 m na północ od drogi krajowej nr 6 (w linii prostej).
- Dziś: tuż obok wież działa buddyjski klasztor, którego budynki zasłaniają część dawnego układu tarasów.
- Wstęp: Angkor Pass, 37 USD za 1 dzień, 62 USD za 3 dni, 72 USD za 7 dni (stan na 2026 r.).
Historia i układ świątyni
Zbiornik Indratataka kazał wykopać Indravarman I; według inskrypcji prace ruszyły pięć dni po jego koronacji. Jego syn Yasovarman I umieścił na wyspie pośrodku zbiornika świątynię, podobnie jak później zbudowano Wschodni Mebon na Wschodnim Barayu. Stela fundacyjna mówi, że świątynię poświęcono Indraweśwarze, czyli pamięci ojca króla. George Cœdès uznał ją za akt założycielski serii pustelni o nazwie Yasodharaśrama, które Yasovarman kazał zbudować w roku objęcia tronu.
Każda z czterech wież była przeznaczona dla jednego z przodków króla: dwie przednie dla dziadka i ojca, dwie tylne dla babki i matki. Położenie wież sugeruje, że planowano dwa rzędy po trzy, jak w Preah Ko, ale dwóch wież nigdy nie postawiono albo zniknęły bardzo wcześnie.
Co zobaczyć na miejscu w Lolei?
Lolei jest skromniejsze niż Bakong i nie robi wrażenia skalą jak Angkor Wat, dlatego warto podejść blisko. Zwróć uwagę na:
- obramienia wejść wykute z jednego bloku piaskowca, jak w Bakongu,
- nadproża: Indra na słoniu nad wejściem wieży północno-wschodniej i Wisznu na Garudzie na wieży południowo-wschodniej,
- inskrypcje wyryte na ościeżach drzwi,
- dewaty w narożnikach; najlepiej zachowana stoi na wieży północno-zachodniej.
Stiuk, który kiedyś pokrywał wieże, nie przetrwał. Dawny zbiornik jest dziś suchy, więc trzeba sobie wyobrazić świątynię otoczoną wodą.
Jak dojechać do Lolei i zaplanować zwiedzanie?
Lolei to krótki przystanek w trasie po Grupie Roluos. Najważniejsze informacje praktyczne (stan na 2026 r.):
- Dojazd: od centrum Siem Reap (Stary Targ) ok. 15 km drogą, ok. 15 minut samochodem według wyznaczania trasy OpenStreetMap (OSRM). Zjazd z drogi krajowej nr 6 jest tuż za 13. kilometrem, 400 m za zjazdem do Bakongu.
- Ostatni odcinek: świątynia leży 500 m na północ od drogi krajowej (w linii prostej); dojazd biegnie ukośnie na północny zachód, dlatego Glaize opisuje go jako 600-metrową groblę przez pola ryżowe.
- Czas: 20–30 minut na wieże i platformę, 45–60 minut z oglądaniem nadproży i inskrypcji.
- Połączenie z innymi świątyniami: Lolei najwygodniej zwiedzać w jednej trasie z Preah Ko i Bakongiem; kolejność opisuje artykuł o Grupie Roluos. Mniej odwiedzane Prasat Prei Monti, z ruinami dawnego pałacu Hariharalayi, leży ok. 1 km na południe od Bakongu.
Po Roluos Yasovarman I przeniósł stolicę w okolice Phnom Bakheng, więc trasa po dawnych stolicach logicznie kończy się w nowym centrum.
Najczęstsze pytania
Czy Lolei należy do Angkoru wpisanego na listę UNESCO?
Tak. Roluos to osobna, licząca 3000 ha część wpisu UNESCO „Angkor” z 1992 r., obok głównego parku i Banteay Srei.
Ile czasu przeznaczyć na Lolei?
Samo obejrzenie wież i platformy zajmuje 20–30 minut. Przy oglądaniu nadproży i inskrypcji zaplanuj 45–60 minut.
Dlaczego Lolei stało na wyspie?
Świątynia stała pośrodku zbiornika Indratataka, który zasilał w wodę stolicę Hariharalaya i pola. Wyspa łączyła kult przodków z symboliką wody, a dziś zbiornik jest suchy.
Zdjęcie główne: Michael Gunther, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Źródła
- OpenStreetMap: trasa z centrum Siem Reap do Lolei (ok. 15 km), OSRM
- Maurice Glaize, Les monuments du groupe d’Angkor, 4. wyd. (1993), przekład angielski N. Tremmel, theangkorguide.com, rozdz. „Roluos: Lolei”
- UNESCO World Heritage Centre: Angkor, mapy i strefy wpisu (668-002 Roluos)
- Angkor Enterprise: Available Tickets (cennik Angkor Pass, stan na 2 października 2026)
- Wikipedia: Lolei (dedykacje czterech wież, klasztor; uzupełniająco)
